Znajomość języków obcych a zarobki

Zaawansowana znajomość języka obcego podnosi wynagrodzenie Polaków średnio o 11%.
 

Na dzisiejszym konkurencyjnym rynku pracy trudno jest się wyróżnić. Według badań OECD liczba osób z wyższym wykształceniem w wieku 25–34 lat wzrosła od 2008 roku o ponad 35%. Jednocześnie najnowsze badania wskazują na spadek liczby stanowisk dla początkujących oraz wydłużenie procesów rekrutacyjnych, co utrudnia absolwentom wejście na rynek pracy.[1] Na coraz bardziej międzynarodowym rynku pracy wielojęzyczność może więc dać osobom szukającym pracy dodatkową przewagę. Uniwersytet Cambridge definiuje wielojęzyczność jako umiejętność posługiwania się więcej niż dwoma językami w komunikacji.

Czy znajomość innego języka naprawdę może podnieść twoje zarobki?

Badania wskazują, że tak. Kanadyjskie badania wykazały, że dwujęzyczni mężczyźni zarabiają o 3,6% więcej, a dwujęzyczne kobiety nawet o 6,6% więcej niż ich koledzy i koleżanki posługujący się wyłącznie językiem angielskim.[2]

W europejskim badaniu również stwierdzono, że dwujęzyczność może podnieść wynagrodzenie nawet o 11%.[3]

Chociaż język, którego się uczysz, ma znaczenie, ważną rolę odgrywają też takie czynniki, jak branża i lokalizacja. W tym artykule przyjrzymy się, jak znajomość języków wpływa na wynagrodzenie, ile zarabiają dwujęzyczni pracownicy i które języki mogą przynieść największe korzyści finansowe.

Dodatek do wynagrodzenia za znajomość dwóch języków

Korzyść płynącą z nauki języka, która pozwala na zwiększenie wynagrodzenia, nazywa się "premią za znajomość dwóch języków". Termin ten odnosi się do dodatkowych dochodów, jakie pracownicy mogą uzyskać dzięki znajomości dwóch lub więcej języków. Międzynarodowe firmy szczególnie cenią sobie pracowników dwujęzycznych, bo potrafią oni porozumiewać się na różnych rynkach i w różnych kulturach, tworząc w ten sposób nowe możliwości dla swoich pracodawców.

Dlaczego znajomość drugiego języka przekłada się na wyższe zarobki

Jest wiele powodów, dla których pracownicy znający kilka języków często mają przewagę na rynku pracy. W coraz bardziej zglobalizowanym świecie międzynarodowe firmy polegają na wielojęzycznych pracownikach, żeby skutecznie komunikować się na różnych rynkach i w różnych kulturach. W 2024 roku Międzynarodowe Centrum Studiów Językowych opublikowało badanie, z którego wynika, że 9 na 10 pracodawców stawia na pracowników z USA, którzy znają języki inne niż angielski. Podobna tendencja panuje w Europie, gdzie wielojęzyczni pracownicy mogą pomagać firmom w ekspansji na nowe rynki i zapewniać międzykulturową obsługę klienta. W ten sposób znajomość języków może bezpośrednio wspierać międzynarodową działalność i rozwój firmy.

Korzyści finansowe wynikające z dwujęzyczności są też od lat dobrze udokumentowane. Już badania z 2010 roku pokazały, że dwujęzyczność może przełożyć się na wyższe zarobki, a magazyn Forbes podał, że 40% wielojęzycznych pracowników stwierdziło, iż ich dodatkowe umiejętności językowe pomogły im znaleźć pracę. Co więcej, zarabiali oni nawet o 19% więcej niż osoby posługujące się tylko jednym językiem. Dlatego dwujęzyczność może nie tylko zwiększyć potencjał zarobkowy, ale także zwiększyć szanse na znalezienie pracy.

Przykład:

Wyobraź sobie dwóch kandydatów ubiegających się o stanowisko w niemieckiej firmie rozszerzającej działalność na Francję. Obaj mają podobne kwalifikacje, ale jeden z nich zna też francuski. Dzięki temu może komunikować się bezpośrednio z francuskimi klientami i partnerami biznesowymi, co daje firmie dodatkową przewagę i sprawia, że kandydat jest bardziej wartościowy dla pracodawcy.

W praktyce te korzyści wynikają z wartości, jaką wielojęzyczni pracownicy mogą wnieść do swojego miejsca pracy. Mogą obsługiwać zróżnicowaną bazę klientów, wspierać międzynarodowych klientów, współpracować z zespołami z różnych krajów oraz pomagać firmom w ekspansji na nowe regiony. Ponieważ takie umiejętności wciąż są raczej rzadkością, pracodawcy mogą być skłonni zatrudniać kandydatów dwujęzycznych i płacić im więcej. W miarę jak globalna działalność staje się coraz powszechniejsza, pracownicy potrafiący porozumiewać się w różnych językach mogą więc odgrywać ważną rolę we wspieraniu celów biznesowych, jednocześnie czerpiąc z tego korzyści finansowe.

Szukanie pracy staje się łatwiejsze

Dwujęzyczność przydaje się także poza biurem. Praca za granicą bywa wyzwaniem, ale znajomość lokalnego języka ułatwia codzienne życie, od szukania mieszkania po zawieranie nowych przyjaźni. Te aspekty wydają się drugorzędne, a mają ogromny wpływ na samopoczucie.

Lokalny język ułatwia też samo szukanie pracy. Według danych opracowanych przez Statista internetowych ofert pracy w Unii Europejskiej publikowanych jest w lokalnym języku urzędowym, a tylko około 14% po angielsku. We Francji niemal 98% ogłoszeń napisano po francusku. Angielski poprawia ogólne perspektywy zawodowe, ale to lokalny język często decyduje o dostępie do ofert. Nauka języka oznacza ponadto poznanie kultury i jej niuansów, co procentuje w pracy z ludźmi.

Najlepiej płatne języki obce i dlaczego

Europa

Najważniejsze wnioski

  • Angielski się opłaca: premia płacowa 13% w Niemczech
  • Angielski jest poszukiwany: wymagany w 22% ofert pracy w UE i Wielkiej Brytanii
  • Inne języki też się opłacają: hiszpański daje w Polsce 32% premii
  • Liczy się poziom: zaawansowana znajomość przynosi największe korzyści

To, jakim językiem się posługujesz, może wpływać na Twoje zarobki, a niektóre języki są na europejskim rynku pracy cenniejsze od innych. OECD przeanalizowało internetowe oferty pracy z 27 państw Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. Znajomość angielskiego była wprost wymagana w 22% ogłoszeń, a angielski był szóstą najczęściej wymaganą umiejętnością. Niemiecki, hiszpański, francuski i chiński mandaryński pojawiały się w wymaganiach od 1% do 2% ofert. W Niemczech, jednej z największych gospodarek eksportowych Europy, osoby z niemieckim jako językiem ojczystym, które znają angielski, zarabiają średnio o 13% więcej. Tak wynika z badania opublikowanego w czasopiśmie Labour Economics.

Zapotrzebowanie na angielski bardzo różni się jednak w zależności od zawodu. Mniej więcej co druga oferta dla kadry kierowniczej i specjalistów wymagała angielskiego. W rolnictwie, leśnictwie, rybołówstwie i zawodach prostych dotyczyło to tylko co dziesiątego ogłoszenia[4]. Języki są więc szczególnie cenne w sektorach opartych na wiedzy i powiązanych z zagranicą. Europejski portal mobilności zawodowej EURES wskazuje turystykę, handel, usługi oraz międzynarodowy biznes jako branże, w których kontakt z rynkami zagranicznymi jest codziennością[5].

Inne języki również przynoszą wyraźne korzyści. W badaniu Jacka Liwińskiego premia za zaawansowaną znajomość języka wyniosła 32% dla hiszpańskiego, 22% dla francuskiego, 15% dla włoskiego, 12% dla niemieckiego i 11% dla angielskiego[3]. Wyniki sugerują, że mniej popularne języki mogą być lepiej wynagradzane, gdy pracodawcom trudno znaleźć osoby, które je znają. Co ważne, zaawansowana znajomość daje wyższą premię niż średniozaawansowana, więc dobry poziom liczy się bardziej niż podstawy.

Potwierdzają to dane z Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń firmy Sedlak & Sedlak. Osoby deklarujące zaawansowany angielski zarabiały wyraźnie więcej niż osoby znające go w stopniu podstawowym. Najwyższą medianę wynagrodzeń miały osoby, które obok zaawansowanego angielskiego biegle mówiły po niemiecku. Rośnie też zapotrzebowanie na języki skandynawskie, takie jak norweski, szwedzki i duński[6].

Stany Zjednoczone Ameryki

Najważniejsze wnioski

  • Języki są potrzebne: 9 na 10 pracodawców w USA korzysta z nich
  • Popyt rośnie: 56% firm spodziewa się jego wzrostu
  • Na czele hiszpański i chiński: to najbardziej poszukiwane języki
  • Popyt to nie pensja: najwyższe średnie zarobki daje niemiecki

Podobnie jak Europa, Stany Zjednoczone w dużym stopniu polegają na znajomości języków obcych, a zapotrzebowanie na nią rośnie. Amerykańska organizacja ACTFL przeprowadziła ankietę wśród 1200 pracodawców. Według jej raportu 9 na 10 firm w USA korzysta z osób znających inne języki niż angielski. 56% firm oczekuje wzrostu tego zapotrzebowania w ciągu najbliższych pięciu lat. Najczęściej poszukiwane są hiszpański (85% firm), chiński (34%), francuski (22%) oraz japoński i niemiecki (po 17%). Ciekawostka z polskiej perspektywy: portal Adzuna przeanalizował amerykańskie oferty pracy i polski znalazł się w pierwszej trójce najbardziej poszukiwanych języków, zaraz po hiszpańskim i chińskim[7].

Najbardziej poszukiwane języki nie zawsze są jednak najlepiej płatne. W analizie ofert pracy w USA najwyższe średnie wynagrodzenie oferowano osobom znającym niemiecki, około 69 900 USD rocznie. Na drugim miejscu znalazł się portugalski z kwotą około 64 500 USD, a na trzecim japoński z kwotą około 58 800 USD [7]. Duże znaczenie ma też lokalizacja. W Nowym Jorku najlepiej płatnym językiem był portugalski, a w Chicago, Bostonie i San Francisco niemiecki [7].

Popyt a wynagrodzenie: ważne rozróżnienie

Hiszpański i chiński otwierają dużą liczbę ofert pracy, bo są szeroko używane w ochronie zdrowia, edukacji, obsłudze klienta i biznesie międzynarodowym. Niemiecki, portugalski i japoński mogą natomiast zapewniać wyższe średnie pensje. Częściej łączą się bowiem ze specjalistycznymi i lepiej opłacanymi branżami, takimi jak inżynieria, finanse, technologie i handel zagraniczny. Wartość języka zależy więc nie tylko od liczby jego użytkowników. Przede wszystkim liczą się branża, region i stanowisko, na którym jest potrzebny.

Języki przyszłości na rynku pracy

Najważniejsze wnioski

  • Angielski nadal dominuje: około 1,5 mld użytkowników na świecie
  • Prognozy wskazują pięć wiodących języków: mandaryński, hiszpański, angielski, hindi i arabski
  • Mandaryński zyskuje na znaczeniu dzięki sile gospodarczej Chin
  • Kontekst decyduje: o wartości języka decydują popyt i niedobór osób, które go znają

Na przyszłą wartość umiejętności językowych mogą wpływać także globalne trendy. Angielski pozostaje najczęściej używanym językiem świata, z około 1,5 mld użytkowników [8]. David Graddol opracował dla British Council model prognostyczny engco. Według tego modelu w przyszłości do pięciu najpowszechniejszych języków będą należeć chiński mandaryński, hiszpański, angielski, hindi i arabski. Ma to znaczenie gospodarcze, bo rozwój języka często odzwierciedla siłę ekonomiczną krajów, w których się nim mówi.

Chińskim mandaryńskim posługuje się blisko 1,2 mld osób. Tak duża i rosnąca grupa użytkowników sprawia, że mandaryński pozostanie ważny na globalnym rynku pracy. Chiny są bowiem potęgą w handlu międzynarodowym, produkcji i inwestycjach. Mandaryński może kiedyś wyprzedzić angielski pod względem liczby użytkowników. Mimo to British Council nie uważa, by pozycji angielskiego groziło bezpośrednie zagrożenie. Angielski będzie raczej mierzyć się z rosnącą konkurencją innych języków, a liczba osób uczących się go jako drugiego języka nadal będzie rosnąć.

Popularne języki zwiększają liczbę dostępnych ofert, a rzadsze dają dodatkową przewagę tam, gdzie brakuje osób, które je znają. Gdy konkretny język jest bardzo poszukiwany w danej branży lub regionie, otwiera drogę zarówno do zatrudnienia, jak i do wyższej pensji.

Czy sztuczna inteligencja zastąpi znajomość języków?

Duże modele językowe mocno zmieniły kulturę pracy. Narzędzia do tłumaczenia rozwijają się w szybkim tempie, a z Google Translate korzysta ponad miliard osób. Automatyczne tłumaczenie przejmuje coraz więcej prostych, rutynowych zleceń, co wyraźnie zmienia rynek usług tłumaczeniowych.

Coraz więcej firm włącza AI w codzienną pracę, ale komunikacja pozostaje procesem głęboko ludzkim. Według British Council komunikacja polega na nadawaniu znaczeń, radzeniu sobie z niepewnością i wywieraniu wpływu na ludzi. AI może ten proces wspierać, ale raczej nie zastąpi ludzkiego osądu ani relacji budowanych w rozmowie, na przykład podczas negocjacji czy spotkania z klientem. To, jak bardzo sztuczna inteligencja zmieni daną firmę, zależy głównie od branży. Liczy się też to, jak łatwo da się w niej wdrożyć nowe technologie.

Jakich języków warto się uczyć? Wnioski dla uczących się

Najważniejsze wnioski

  1. Nie wybieraj języka tylko dlatego, że jest dobrze płatny.
  2. Sprawdź, gdzie i w jaki sposób dany język jest używany.
  3. Wysoki poziom znajomości jest cenniejszy niż same podstawy.

Jeśli chcesz zwiększyć swój potencjał zarobkowy, najlepszy będzie język, który pasuje do Twojej ścieżki kariery i lokalnego rynku pracy. Zamiast szukać jednego "najlepiej płatnego" języka, lepiej zastanowić się, gdzie dany język da Ci realną przewagę konkurencyjną.

Wartość języka zmienia się razem z gospodarką, branżami i rynkami pracy. Język, który dziś jest wysoko wynagradzany, jutro może stracić na znaczeniu, gdy popyt przesunie się między regionami i sektorami. Dlatego naukę języka warto traktować jako inwestycję długoterminową. Bierz pod uwagę nie tylko obecne dane o zarobkach, ale także przyszły popyt, trendy w branży i umiejętności, które przydadzą się w wielu zawodach.

Jeśli planujesz studia lub pracę za granicą, nauka lokalnego języka da Ci przewagę zarówno w pracy, jak i w codziennym życiu. Języki są najcenniejsze wtedy, gdy łączą Cię z możliwościami, do których inni nie mają łatwego dostępu. Dlatego wielojęzyczność to długoterminowa inwestycja w karierę i rozwój osobisty.

Jak pokazać znajomość języków obcych w CV

  1. Utwórz w CV osobną sekcję "Języki", aby osoby prowadzące rekrutację szybko znalazły Twoje umiejętności językowe.
  2. Opisz poziom zgodnie z Europejskim systemem opisu kształcenia językowego (CEFR), od A1 do C2, tak jak w formularzu Europass. Yale University udostępnia też listę określeń opisujących stopień biegłości, pomocną zwłaszcza przy CV po angielsku.
  3. Dopasuj języki do wymagań z oferty. Jeśli pracodawca szczególnie szuka konkretnego języka, umieść go na początku sekcji.
  4. Określ swój poziom jak najprecyzyjniej i, jeśli to możliwe, dołącz certyfikaty potwierdzające znajomość języka, na przykład Cambridge English, Goethe-Zertifikat, DELE lub DELF.

Improve Your Language Skills

Looking for a way to increase your language skills? At Sprachcaffe, we offer a wide range of language classes, both in-person and online. Sign up to improve your language today!

Bądź na bieżąco z nowościami o podróżach, językach i kulturze