Gramatyka angielska
Gramatyka angielska to fundament jasnej i pewnej komunikacji, gdy piszesz maila, przygotowujesz się do egzaminu albo po prostu chcesz swobodnie wyrazić swoje myśli.
Każde angielskie zdanie korzysta z tych samych elementów: części mowy określają funkcję słów, czasy umieszczają czynność w czasie, a zdania składowe łączą wszystko w pełną myśl. Widać to na prostym przykładzie: She is studying English in Malta.
Zaimek she jest podmiotem, is studying to czasownik w czasie Present Continuous, English to rzeczownik, a przyimek in wskazuje miejsce. Zrozumienie tych połączeń daje więcej niż nauka każdej części osobno.
Ten przewodnik to gramatyka angielska w pigułce: proste wyjaśnienia po polsku, przykłady po angielsku i odnośniki do szczegółowych artykułów. Wybierz konkretne zagadnienie albo przejdź przez całość od początku, budując solidne podstawy gramatyki angielskiej.
Od wiedzy z podręczników do prawdziwej rozmowy po angielsku
Dowiedz się więcej
Czasy pokazują, kiedy odbywa się czynność. W języku angielskim wyróżnia się 12 czasów
Czasy teraźniejsze (Present Tenses}
- Present Simple: nawyki, fakty i prawdy ogólne.
- Present Continuous: czynność trwająca w chwili mówienia lub sytuacja tymczasowa.
- Present Perfect: przeszła czynność ze skutkiem w teraźniejszości oraz doświadczenia życiowe.
- Present Perfect Continuous: czynność, która zaczęła się w przeszłości i trwa nadal albo właśnie się zakończyła, pozostawiając widoczny efekt.
Czasy przeszłe (Past Tenses)
- Past Simple: czynność zakończona w przeszłości.
- Past Continuous: czynność w trakcie trwania w danym momencie w przeszłości.
- Past Perfect: czynność zakończona przed inną czynnością z przeszłości.
- Past Perfect Continuous: czynność trwająca przez pewien czas aż do innego momentu w przeszłości.
Czasy przyszłe (Future Tenses)
- Future Simple: przewidywania, obietnice i decyzje podejmowane w chwili mówienia.
- Future Continuous: czynność w trakcie trwania w określonym momencie w przyszłości.
- Future Perfect: czynność zakończona przed określonym momentem w przyszłości.
- Future Perfect Continuous: czynność trwająca przez pewien czas aż do określonego momentu w przyszłości.
Imiesłowy i gerundium
Present Participle, czyli forma z końcówką ing, tworzy czasy ciągłe, a Past Participle, czyli trzecia forma czasownika, czasy Perfect i stronę bierną. Gerundium (Gerunds) ma tę samą formę z ing, ale działa jak rzeczownik: Swimming is fun. Imiesłowy tworzą też zwięzłe konstrukcje, czyli Participle Phrases
Części mowy to kategorie słów, które określają, jaką funkcję pełni dane słowo w zdaniu.
- Rzeczowniki (Nouns): nazywają osoby, miejsca, rzeczy i pojęcia.
- Zaimki (Pronouns): zastępują rzeczowniki, dzięki czemu nie trzeba ich powtarzać.
- Przyimki (Prepositions): pokazują relacje w przestrzeni, czasie lub kierunku.
- Przymiotniki (Adjectives): opisują rzeczowniki, np. ich wielkość, kolor, cechy lub naszą opinię o nich.
- Przysłówki (Adverbs): określają czasowniki, przymiotniki i inne przysłówki, mówiąc, jak, kiedy, gdzie i w jakim stopniu coś się dzieje.
- Stopniowanie przymiotników i przysłówków (Comparative and Superlative): pozwala porównać dwie rzeczy (bigger, more interesting) lub wskazać najlepszą spośród wszystkich (the biggest, the most interesting).
- Czasowniki (Verbs): wyrażają czynność, zdarzenie lub stan. Każde pełne zdanie zawiera czasownik.
- Czasowniki modalne (Modal Verbs): dodają znaczenie umiejętności, obowiązku lub możliwości.
- Do, Does i Did: jako czasowniki posiłkowe tworzą pytania, przeczenia i emfazę, a jako główne znaczą "robić".
- Have i Have Got: oba wyrażają posiadanie, ale różnią się budową, rejestrem oraz tworzeniem pytań i przeczeń.
- Czasowniki nieregularne (English Irregular Verbs): nie tworzą formy przeszłej ani imiesłowu biernego z końcówką ed (go, went, gone), więc trzeba je zapamiętać.
Słownictwo dotyczy samych słów: ich budowy, powiązań i wyboru najtrafniejszego wyrazu.
- Relacje między słowami (Word Relationships): synonimy, antonimy, homofony i inne powiązania, które pomagają dobrać precyzyjne słowo.
- Styl i użycie języka (Style & Usage): które słowa pasują do sytuacji, od tekstów formalnych po codzienną rozmowę.
- Budowa wyrazów (Word Structure): jak przedrostki, przyrostki i rdzenie tworzą nowe słowa, np. happy, unhappy, happiness.
Drobne słowa i znaki, które spajają zdanie i nadają mu precyzję.
- Przedimki i określniki (Articles & Determiners): sygnalizują, czy rzeczownik jest konkretny, ogólny, czy już znany.
- Kwantyfikatory (Quantifiers): określają ilość zależnie od tego, czy rzeczownik jest policzalny (many books), czy niepoliczalny (much time).
- Dopełniacz saksoński (Saxon Genitive): wyraża przynależność za pomocą apostrofu i s: the teacher's book. Liczba mnoga zakończona na s dostaje sam apostrof: the teachers' room.
- Interpunkcja (Punctuation): przecinki, apostrofy i cudzysłowy, które w angielskim działają według innych reguł niż w polskim.
Ten dział dotyczy struktury: jak słowa łączą się w zdania składowe, a te w pełne zdania.
- Zdania składowe (Clauses): grupy słów z podmiotem i orzeczeniem, samodzielne lub zależne od zdania głównego.
- Budowa zdań (Sentence Construction): zdania pojedyncze, złożone współrzędnie, złożone podrzędnie i wielokrotnie złożone.
- Zdania warunkowe (Conditional): tryb zerowy, pierwszy, drugi i trzeci oraz tryby mieszane (mixed conditionals).
Synonimy, antonimy i konotacje (Synonyms, Antonyms, Connotations): jak słowo o podobnym znaczeniu, lecz innym zabarwieniu zmienia wydźwięk zdania, np. slim i skinny.
Style pisania (Writing Styles) narracyjny, opisowy, perswazyjny i wyjaśniający, dobrany do celu tekstu.
Ten dział dotyczy perspektywy: co stawiasz na pierwszym miejscu i jak przekazujesz cudze słowa.
- Bezokoliczniki (Infinitives): podstawowa forma czasownika, bez to po czasownikach modalnych (I can swim), z to po wielu czasownikach i przy wyrażaniu celu (I came to help).
- Strona bierna (Passive Voice): przenosi uwagę z wykonawcy na czynność lub jej odbiorcę: The letter was sent yesterday.
- Mowa zależna (Reported Speech): przekazuje cudze słowa bez cytowania. Po czasowniku wprowadzającym w czasie przeszłym czas zwykle cofa się o krok: She said she was tired.