Miesiące i pory roku po niemiecku: nazwy i wymowa
Nazwy miesięcy po niemiecku z wymową
| der Januar | styczeń | JA-nu-ar |
| der Februar | luty | FE-bru-ar |
| der März | marzec | MERC |
| der April | kwiecień | a-PRIL |
| der Mai | maj | MAJ |
| der Juni | czerwiec | JU-ni |
| der Juli | lipiec | JU-li |
| der August | sierpień | au-GUST |
| der September | wrzesień | zep-TEM-ba |
| der Oktober | październik | ok-TO-ba |
| der November | listopad | no-WEM-ba |
| der Dezember | grudzień | de-CEM-ba |
Dwie zasady na początek. Po pierwsze, wszystkie miesiące są rodzaju męskiego, więc towarzyszy im rodzajnik der. Po drugie, zapisujemy je wielką literą. To nie kwestia stylu, tylko żelazna reguła niemieckiej ortografii: wielką literą zapisuje się każdy rzeczownik, niezależnie od miejsca w zdaniu.
Jedna ciekawostka, która przyda się w podróży: w Austrii styczeń to najczęściej Jänner, nie Januar. W Niemczech i Szwajcarii obowiązuje forma Januar.
Naucz się niemieckiego w Niemczech
Kiedy "der", a kiedy "im"
Często można przeczytać, że rodzajnik zawsze stoi przed nazwą miesiąca. To nieprawda i warto to sobie od razu poukładać, bo inaczej niemieckie zdania zaczną brzmieć sztucznie.
W wielu zdaniach miesiąc występuje bez rodzajnika:
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| Es ist Mai. | Jest maj. |
| Mai ist mein Lieblingsmonat. | Maj to mój ulubiony miesiąc. |
| Der Mai ist warm. | Maj jest ciepły. |
| Im Mai fahre ich nach Berlin. | W maju jadę do Berlina. |
| Am 3. Mai habe ich Geburtstag. | 3 maja mam urodziny. |
| Anfang Mai | na początku maja |
| Mitte Mai | w połowie maja |
| Ende Mai | pod koniec maja |
| Der Mai hat 31 Tage. | Maj ma 31 dni. |
| Letzten Mai war ich in Wien. | W zeszłym maju byłem w Wiedniu. |
| Nächsten Mai ziehe ich um. | W przyszłym maju się przeprowadzam. |
Rodzajnik pojawia się wtedy, gdy miesiąc jest pełnoprawnym podmiotem lub dopełnieniem zdania:
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| Endlich ist der Mai da! | Nareszcie jest maj! |
| Der November folgt auf den Oktober. | Listopad następuje po październiku. |
| Der Februar ist der kürzeste Monat. | Luty jest najkrótszym miesiącem. |
| Der Dezember beginnt am Montag. | Grudzień zaczyna się w poniedziałek. |
| Ich mag den Herbst lieber als den Sommer. | Wolę jesień od lata. |
| Wir warten auf den Frühling. | Czekamy na wiosnę. |
| Nach dem Winter kommt der Frühling. | Po zimie przychodzi wiosna. |
A kiedy chcesz powiedzieć, że coś dzieje się w danym miesiącu, używasz formy im. To nie jest osobny przyimek, tylko skrócone połączenie in + dem:
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| Mein Geburtstag ist im Mai. | Moje urodziny są w maju. |
| Im August fahren wir nach Berlin. | W sierpniu jedziemy do Berlina. |
| Im Januar ist es sehr kalt. | W styczniu jest bardzo zimno. |
| Im Juli beginnen die Ferien. | W lipcu zaczynają się wakacje. |
| Wir heiraten im September. | Bierzemy ślub we wrześniu. |
| Im Frühling blühen die Bäume. | Wiosną kwitną drzewa. |
| Im Winter fahre ich Ski. | Zimą jeżdżę na nartach. |
| Sie ist im Oktober 1998 geboren. | Urodziła się w październiku 1998. |
Ta sama zasada obowiązuje przy porach roku, więc raz przyswojona, działa podwójnie.
Wymowa miesięcy po niemiecku: pięć rzeczy do zapamiętania
Litera "J" brzmi jak polskie "j". Januar i Juni czytamy z miękkim początkiem, dokładnie jak w słowie "jabłko". Nie ma tu nic z angielskiego "dż".
"S" na początku wyrazu przed samogłoską udźwięcznia się do "z". Dlatego September brzmi jak "zeptemba", a nie "septemba".
Akcent najczęściej pada na pierwszą sylabę: JA-nuar, FE-bruar, JU-ni, JU-li. Wyjątki to April (a-PRIL) i August (au-GUST), gdzie akcent przenosi się na drugą sylabę.
Miesiące zakończone na "-ber" akcentujemy na drugiej sylabie: sep-TEM-ber, ok-TO-ber, no-VEM-ber, de-ZEM-ber. Samo zakończenie "-er" wymawiamy miękko, niemal jak krótkie "a".
W słowie November "v" brzmi jak polskie "w". To ważna korekta, bo w rodzimych niemieckich słowach (Vater, viel) litera "v" czytana jest jak "f". W zapożyczeniach z łaciny, a takie są właśnie nazwy miesięcy, zostaje przy dźwięku "w": no-WEM-ba.
Jeszcze jedna praktyczna sztuczka. Juni i Juli brzmią bardzo podobnie, więc Niemcy przez telefon i w radiu mówią czasem "Juno" i "Julei", żeby nie było pomyłki. Dobrze to rozpoznawać, zanim ktoś umówi się z tobą na spotkanie.
Skoro już omówiliśmy zawiłości związane z miesiącami, skupmy się teraz na porach roku w języku niemieckim. Ten temat jest równie ważny, ale oczywiście krótszy - składa się zaledwie z czterech prostych słów, które łatwo zapamiętasz podczas jednej lekcji. Dodatkowo warto wspomnieć o piątym słowie, czyli niemieckim tłumaczeniu samego słowa "pora roku":
"Jahreszeit", gdzie "Jahr" oznacza "rok", a "Zeit" - "czas".
Przyjrzyjmy się teraz pisowni wszystkich pór roku w języku niemieckim i przeanalizujmy różnice, tak jak to robiliśmy wcześniej:
| der Frühling | wiosna |
| der Sommer | lato |
| der Herbst | jesień |
| der Winter | zima |
Pory roku po niemiecku
Tu materiału jest jeszcze mniej: cztery słowa i jedno na deser. Samo pojęcie "pora roku" to die Jahreszeit, złożenie ze słów Jahr (rok) i Zeit (czas). Uwaga: rzeczownik Jahreszeit jest rodzaju żeńskiego, choć wszystkie cztery pory roku są rodzaju męskiego.
| Niemiecki | Polski | Wymowa w przybliżeniu |
|---|---|---|
| der Frühling | wiosna | FRÜ-ling |
| der Sommer | lato | ZO-ma |
| der Herbst | jesień | HERPST |
| der Winter | zima | WIN-ta |
| die Jahreszeit | pora roku | JA-res-cajt |
| die Jahreszeiten | pory roku | JA-res-caj-ten |
| das Frühjahr | wiosna (formalnie) | FRÜ-jar |
Trzy drobiazgi wymawianiowe. "Ü" w słowie Frühling nie ma odpowiednika w polskim: ustaw usta tak jak do "u", a następnie powiedz "i". Sommer zaczyna się dźwięcznym "z". A Winter czytamy przez "w", nie przez "ł", więc wychodzi "WIN-ta".
Przykłady w zdaniu:
| Niemiecki | Polski |
|---|---|
| Blumen blühen im Frühling. | Wiosną kwitną kwiaty. |
| Ich mag den Herbst nicht, es regnet immer. | Nie lubię jesieni, ciągle pada. |
| Der Sommer ist so schön! | Lato jest takie piękne! |
| Meine Lieblingsjahreszeit ist der Frühling. | Moja ulubiona pora roku to wiosna. |
| Im Winter schneit es oft. | Zimą często pada śnieg. |
| Der Herbst ist meine liebste Jahreszeit. | Jesień to moja najukochańsza pora roku. |
| Wir fahren jeden Sommer ans Meer. | Każdego lata jeździmy nad morze. |
| Das Wetter ist im Frühling unbeständig. | Wiosną pogoda jest zmienna. |
| Nach dem langen Winter freue ich mich auf den Sommer. | Po długiej zimie cieszę się na lato. |
| Przykłady: | |
| Jak już wspomniałem, wszystkie pory roku w języku niemieckim są rodzaju męskiego, w tym wiosna i lato. | |
| Endlich ist der Frühling da. | W końcu nadeszła wiosna. |
| „Ich mag den Herbst nicht; es regnet immer.” | Nie lubię jesieni; zawsze pada. |
| Przykłady: | |
| „Blumen blühen im Frühling.” | Wiosną kwitną kwiaty. |
| „Im Herbst geht es dann endlich nach München.” | Jesienią w końcu pojedziemy do Monachium. |
| Przykłady: | |
| „Der Sommer ist so schön!” | Lato jest takie piękne! |
| „Meine Lieblingsjahreszeit ist der Frühling.” | Moja ulubiona pora roku to wiosna. |
| Kiedy mówimy o miejscu – czy to rzeczywistym, czy w przenośni – w połączeniu z porami roku, używamy przedimka „im”, który składa się z prostych przedimków „in” i „dem”. |
Od listy słówek do prawdziwej rozmowy
Nazwy miesięcy można opanować w jedno popołudnie. Ale prawdziwa zmiana następuje wtedy, gdy ktoś pyta cię na peronie we Frankfurcie, kiedy wracasz do domu, a odpowiedź "im September" wychodzi sama, bez tłumaczenia w głowie.
Właśnie po to jeździ się na kurs językowy. W szkołach SPRACHCAFFE w Niemczech uczysz się rano, a po południu ćwiczysz to samo w piekarni, w tramwaju i przy stole z ludźmi z kilkunastu krajów. Język, ludzie i doświadczenie w jednym miejscu.
Kolejny krok? Czasowniki nieregularne. Ale najpierw powiedz na głos wszystkie dwanaście miesięcy. Od JA-nu-ar do de-CEM-ba.
