Słownictwo angielskie: przewodnik po trzech filarach

Słownictwo angielskie (English vocabulary) to zasób słów i wyrażeń, które rozumiesz i potrafisz użyć w mowie i piśmie. Kształtuje ono każdą Twoją rozmowę: dobrze dobrane słowa otwierają drzwi w szkole i w pracy oraz pomagają zawierać przyjaźnie za granicą. Według Paula Nationa (Canadian Modern Language Review, 2006) do swobodnego rozumienia mówionego angielskiego potrzeba około 6000 do 7000 rodzin wyrazów, a do czytania około 8000 do 9000.

Relacje między słowami (Word Relationships)

• Synonimy (synonyms) dają swobodę wyboru. Happy, glad i thrilled opisują podobny stan, ale thrilled wyraża znacznie silniejszą radość, a glad brzmi spokojniej.
• Antonimy (antonyms) mają przeciwstawne znaczenie i wyostrzają kontrast: hot vs. cold, fast vs. slow.
• Konotacja (connotation) to emocjonalne zabarwienie słowa. Cheap sugeruje niską jakość, a affordable brzmi pozytywnie, choć oba mówią o niskiej cenie.
• Homografy (homographs) mają tę samą pisownię, ale inne znaczenie, często też inną wymowę: lead [liːd] (prowadzić) i lead [lɛd] (ołów). Homofony (homophones) brzmią tak samo, ale różnią się pisownią: their, there, they're.
• Semantyka (semantics) bada znaczenie słów i zdań. To, jak znaczenie zmienia się w zależności od sytuacji, opisuje pragmatyka (pragmatics).

Gdy zrozumiesz te powiązania, Twoje słownictwo zacznie rosnąć szybciej, a właściwe słowo łatwiej dobierzesz do sytuacji.

Styl i użycie języka (Style and Usage)

Drugi filar odróżnia podręcznikowy angielski od języka używanego na co dzień.

• Formy skrócone (contractions), takie jak you're czy it's, nadają mowie naturalną płynność. W tekstach formalnych zastępuje się je pełnymi formami: you are, it is.
• Słowa łączące (linking words), np. however czy although, spajają myśli w logiczną całość.
• Wypełniacze (filler words), np. well czy so, dają chwilę do namysłu.
• Czasowniki frazowe (phrasal verbs) łączą czasownik z przyimkiem lub przysłówkiem. Ich znaczenia często nie da się odgadnąć z części składowych: pick up, turn down. W mowie potocznej pojawiają się na każdym kroku.
• Eggcorn to błędne, ale logicznie brzmiące przekształcenie zasłyszanego wyrażenia, np. for all intensive purposes zamiast for all intents and purposes. Eye dialect to celowo niestandardowy zapis imitujący mowę potoczną, np. wuz zamiast was.

To w takich szczegółach kryje się prawdziwa płynność językowa.

Budowa wyrazów i słowotwórstwo angielskie (Word Structure)

Trzeci filar to zasady tworzenia słów, czyli angielskie słowotwórstwo.

• Rdzeń (root) niesie główne znaczenie słowa.
• Przedrostki (prefixes) zwykle zmieniają znaczenie: un- + happy = unhappy. Przyrostki (suffixes) często zmieniają część mowy: kind + -ness tworzy rzeczownik kindness.
• Morfologia (morphology) to dział językoznawstwa, który bada budowę wyrazów.
• Wyrazy złożone (compound words) łączą dwa samodzielne słowa: sunlight, classroom, bus stop, well-known.

Znajomość sylab, spółgłosek i samogłosek pomaga w pisowni, choć angielska ortografia ma wiele wyjątków. Gdy zaczniesz dostrzegać te wzorce, sprawnie rozszyfrujesz nowe słowa.