Mowa zależna w angielskim (Reported Speech)

Mowa zależna (ang. reported speech lub indirect speech) służy do przekazywania tego, co powiedziała inna osoba, bez cytowania jej słów dosłownie, np. She said she was tired (Powiedziała, że jest zmęczona).

Najważniejsza zasada to następstwo czasów (backshift), czyli przesunięcie czasu o jeden krok w przeszłość. Zmieniają się też określenia czasu, miejsca oraz zaimki, aby pasowały do nowej perspektywy.

Mowy zależnej w języku angielskim używasz za każdym razem, gdy relacjonujesz czyjąś wypowiedź zwrotami typu she said (powiedziała, że) czy he told me (powiedział mi, że). Spotkasz ją w wiadomościach, artykułach prasowych, opowiadaniach i codziennych rozmowach.

Mowa niezależna (direct speech) powtarza dokładne słowa rozmówcy w cudzysłowie.

Mowa zależna (indirect speech) parafrazuje wypowiedź. Nie ma w niej cudzysłowu, a czas, określenia czasu i zaimki zwykle się zmieniają.

Mowa niezależna: He told me, "I will call you tomorrow." (Powiedział mi: "Zadzwonię do ciebie jutro").
Mowa zależna: He told me he would call me the next day. (Powiedział mi, że zadzwoni do mnie następnego dnia).

Mowa niezależna: Tom said, "I live in London." → Mowa zależna: Tom said he lived in London.

Wskazówka: indirect speech (mowa zależna) to zupełnie inne zagadnienie niż indirect object (dopełnienie dalsze, np. He gave her a book). Łączy je tylko słowo indirect.

Backshift nie jest obowiązkowy w każdej sytuacji. Czasu nie zmieniamy, gdy czasownik wprowadzający jest w czasie teraźniejszym (She says she is tired). Przesunięcie jest też opcjonalne, gdy informacja nadal jest prawdziwa lub aktualna (He said the Earth is round). Czasowniki modalne would, could, should, might i ought to pozostają bez zmian.

Zmiany określeń czasu, miejsca i zaimków

Określenia czasu i miejsca zmieniają się, ponieważ moment relacjonowania nie jest już momentem wypowiedzi:

Przykłady:
She said, "I'll see you tomorrow." → She said she would see me the next day.
He said, "I live here." → He said he lived there.

Zaimki dopasowujesz do osoby, która relacjonuje: "I love it." → He said he loved it. Jeśli relacjonujesz wypowiedź tego samego dnia lub w tym samym miejscu, określeń czasu i miejsca nie trzeba zmieniać.

Czasowniki wprowadzające: say, tell, ask i inne

Najpopularniejsze czasowniki wprowadzające (reporting verbs) to say, tell, ask, advise, suggest, promise i warn. Każdy wymaga nieco innej konstrukcji:

Say: nie wymaga podania osoby (She said that she was tired). Jeśli chcesz ją dodać, użyj to: She said to me.
Tell: zawsze wymaga podania osoby (She told me that she was tired).
Ask: przy pytaniach i prośbach (She asked where I lived).
Suggest: łączy się z formą -ing lub z that (He suggested going home). Konstrukcja suggest + osoba + to jest błędna.
Advise, recommend: najczęściej osoba + to + bezokolicznik (He advised me to take the train), możliwe też -ing lub that.
Warn: osoba + (not) to + bezokolicznik (She warned me not to go there).

Spójnik that po say i tell jest opcjonalny.

Przykłady:
She said that she would arrive late. (Powiedziała, że przyjedzie późno).
She told us the meeting was cancelled. (Powiedziała nam, że spotkanie zostało odwołane).
He advised me to take the train. (Poradził mi jechać pociągiem).

Pytania w mowie zależnej (reported questions)

W pytaniach zamienianych na mowę zależną szyk zmienia się z pytającego na oznajmujący, a czasownik posiłkowy do, does lub did znika. Na końcu nie stawiamy pytajnika.

Pytania typu yes/no wprowadzasz za pomocą if lub whether (czy).
Pytania szczegółowe (wh-questions) zachowują słowo pytające: what, where, when, why, how.

Przykłady:
She asked, "Are you coming?" → She asked if I was coming.
He asked, "Where do you live?" → He asked where I lived.
They asked, "Why are you late?" → They asked why I was late.

Polecenia, prośby i sugestie

Rules and examples are merged into one table, so each structure sits next to its example.

Nadzieje, intencje i obietnice

Czyjeś nadzieje, plany i obietnice relacjonujesz czasownikami hope, promise, intend czy plan. Gdy po nich stoi bezokolicznik z to, problem następstwa czasów znika, bo bezokolicznik nie ma czasu. Gdy pojawia się pełne zdanie, obowiązują zwykłe zasady backshiftu. Jeśli plan jest nadal aktualny, cofnięcie czasu jest opcjonalne.

Przykłady:
"I hope to pass the exam." → She hoped to pass the exam.
"I promise I'll call you." → He promised he would call me.
"I'm going to study English in Malta." → She said she was going to study English at SPRACHCAFFE in Malta.

Najczęstsze błędy w mowie zależnej