Linking words i contractions: styl w języku angielskim

Gramatyka mówi Ci, czy zdanie jest poprawne. Styl decyduje o tym, czy brzmi naturalnie. Styl i użycie języka (Style & Usage) to drobne wybory, dzięki którym Twój angielski brzmi jak mowa rodzimych użytkowników, na przykład I'll zamiast I will albo however zamiast kolejnego but.

W tym przewodniku omawiamy sześć elementów stylu: ściągnięcia (contractions), słowa łączące (linking words), wypełniacze (filler words), przekręcenia (eggcorns), zapis fonetyczny (eye dialect) oraz rzeczowniki złożone (compound nouns). Opanowanie ich pozwala pisać płynniej i mówić pewniej.

Styl i użycie języka: definicja

Styl i użycie języka to sposób, w jaki rodzimi użytkownicy budują zdania poza samymi regułami gramatyki: przez dobór słów, płynność wypowiedzi i ton. Oba poniższe zdania są poprawne, ale pierwsze brzmi w rozmowie naturalniej:

She'll arrive at six.
She will arrive at six.

W zdaniu However, the train was late słowo łączące however płynnie wprowadza zmianę kierunku myśli. Swobodne posługiwanie się takimi elementami to jeden z najwyraźniejszych sygnałów biegłości językowej.

Styl formalny i nieformalny (Formal and Informal Style)

Angielski ma dwa główne rejestry. Rejestr formalny stosujesz w pracach akademickich, raportach biznesowych, pismach urzędowych i wypracowaniach egzaminacyjnych. Rejestr nieformalny dominuje w rozmowach, prywatnych wiadomościach i luźnych tekstach.

I cannot attend the meeting tomorrow. (formalnie)
I can't make it tomorrow. (nieformalnie)

W eseju uniwersyteckim napiszesz więc cannot i going to, a w wiadomości do znajomych can't i gonna. Wypełniacze i zapis fonetyczny pasują wyłącznie do rejestru nieformalnego. Ściągnięcia coraz częściej pojawiają się też w służbowych e-mailach, ale w pracach naukowych nadal się ich unika. Więcej o dopasowaniu tonu do sytuacji znajdziesz w artykule o stylach pisania (Writing Styles).

Ściągnięcia w angielskim (Contractions)

Contractions to skrócone formy dwóch słów, w których apostrof zastępuje opuszczone litery. Wyróżniamy dwa główne typy:

• Twierdzące: podmiot + czasownik posiłkowy (I'll, she's, we've)
• Przeczące: czasownik + not (don't, isn't, won't)

Przykłady:

I'll call you later = I will call you later.
She's finished her homework = She has finished her homework.
We don't know the answer yet. (Nadal nie znamy odpowiedzi.)

Zwróć uwagę na formy wieloznaczne: 's może oznaczać is albo has, a 'd oznacza had albo would. Właściwe znaczenie podpowiada dalsza część zdania. Nieregularna jest forma won't, czyli will not. Polskim uczniom najczęściej mylą się it's (it is lub it has) i its (jego, jej w odniesieniu do rzeczy lub zwierzęcia) oraz you're (you are) i your (twój).

Linking words i spójniki po angielsku

Linking words to słowa i wyrażenia, które łączą myśli w obrębie zdania lub między zdaniami. Pomagają odbiorcy śledzić logikę tekstu. Należą do nich zarówno spójniki po angielsku (and, but, because), jak i przysłówki oraz wyrażenia łączące (however, therefore, for example). Dzielą się na cztery główne grupy:

• Dodawanie informacji: and, also, furthermore
• Przeciwstawienie: but, however, on the other hand
• Przyczyna i skutek: because, therefore, as a result
• Przykład i podsumowanie: for example, in short, in conclusion

Przykłady:

The lesson was difficult. However, the students enjoyed it. (Lekcja była trudna. Jednak uczniom się podobała.)
She studies hard; therefore, she gets good marks. (Uczy się pilnie, dlatego ma dobre oceny.)
I love Italian food, for example pasta and pizza. (Uwielbiam włoskie jedzenie, na przykład makaron i pizzę.)

Interpunkcja różni się od polskiej. However i therefore na początku zdania oddzielasz przecinkiem, a gdy łączą dwa zdania w jednym, stawiasz przed nimi średnik. Przed because zwykle nie ma przecinka, choć w polszczyźnie przed "ponieważ" jest obowiązkowy. Linking words mają realny wpływ na wynik w wypracowaniach maturalnych i na egzaminach Cambridge English, gdzie oceniana jest spójność i organizacja tekstu.

Filler words, czyli wypełniacze wypowiedzi

Filler words to dźwięki lub słowa, którymi wypełniamy pauzy w mówieniu. Są angielskimi odpowiednikami polskich "yyy", "no" czy "w sumie". W rozmowie brzmią naturalnie i dają chwilę do namysłu, ale nadużywane osłabiają zwłaszcza tekst pisany. Typowe wypełniacze to:

• Dźwięki: um, uh, er, ah (uh i er to ten sam dźwięk, pierwsza pisownia jest typowa dla angielszczyzny amerykańskiej, druga dla brytyjskiej)
• Nawykowe wtrącenia: like, you know, I mean, basically
• Słabe wzmacniacze: very, really, just, literally

Przykłady:

Um, I think we should leave now. (Yyy, chyba powinniśmy już iść.)
The food was, like, really good. (Jedzenie było, no wiesz, naprawdę dobre.)
I just wanted to ask a quick question. (Mam tylko jedno szybkie pytanie.)

Eggcorns, czyli językowe przekręcenia

Eggcorn to błędnie usłyszane słowo lub wyrażenie, zastąpione podobnie brzmiącym, które wydaje się mieć sens. Nazwa pochodzi od pomyłki egg corn zamiast acorn (żołądź): żołądź przypomina kształtem jajko i jest nasionem, więc przekręcenie brzmi logicznie. Zjawisko opisał językoznawca Mark Liberman na blogu Language Log, a nazwę eggcorn zaproponował Geoffrey Pullum. Popularne przykłady:

• For all intensive purposes (poprawnie: for all intents and purposes, czyli w zasadzie, pod każdym istotnym względem)
• Old-timer's disease (poprawnie: Alzheimer's disease, czyli choroba Alzheimera)
• Mute point (poprawnie: moot point, czyli kwestia sporna lub bez praktycznego znaczenia)
• Doggy-dog world (poprawnie: dog-eat-dog world, czyli świat bezwzględnej rywalizacji)

Eye dialect, czyli zapis fonetyczny

Eye dialect to celowo niestandardowa pisownia, która oddaje sposób mówienia postaci w powieściach, komiksach i dialogach. Pojęcie wprowadził amerykański językoznawca George Philip Krapp w książce The English Language in America. W ścisłym znaczeniu dotyczy zapisów, które zmieniają tylko wygląd słowa, a nie jego wymowę, np. wuz zamiast was czy sez zamiast says. W szerszym znaczeniu termin obejmuje też formy oddające potoczną wymowę:

• wanna = want to
• gonna = going to
• cuz = because
• yer = your lub you're
• dunno = don't know

Przykłady:

Wanna grab a coffee? he asked. ("Chcesz skoczyć na kawę?", zapytał.)
I dunno what you mean, she replied. ("Nie wiem, o co ci chodzi", odpowiedziała.)

W oficjalnym tekście taki zapis wygląda jak błąd, a w literaturze ożywia postaci. Gonna i wanna usłyszysz w serialach i piosenkach, ale w wypracowaniu egzaminacyjnym zawsze pisz going to i want to.

Rzeczowniki złożone w angielskim (Compound Nouns)

Compound nouns to rzeczowniki utworzone z dwóch lub więcej słów, które razem mają jedno znaczenie. To jeden z najbardziej produktywnych mechanizmów tworzenia nowych słów w angielskim. Wyróżniamy trzy typy pisowni:

• Otwarte (open): ze spacją, np. ice cream, high school
• Zamknięte (closed): łącznie, np. firefighter, toothbrush
• Z łącznikiem (hyphenated): np. mother-in-law, runner-up

Przykłady:

She bought a new smartphone last week. (Kupiła nowy smartfon w zeszłym tygodniu.)
We had ice cream after dinner. (Zjedliśmy lody po obiedzie.)
His mother-in-law lives in Berlin. (Jego teściowa mieszka w Berlinie.)