Artykuły i wyrazy określające – wyjaśnienie
Określniki (determiners) to słowa stawiane przed rzeczownikiem, które pokazują, czy mowa o czymś ogólnym czy konkretnym, bliskim czy dalekim, pojedynczym czy zbiorowym. Najczęstszą ich grupą są angielskie przedimki a, an i the. Niemal każdy policzalny rzeczownik w liczbie pojedynczej wymaga określnika: poprawnie jest I have a dog, nie I have dog. Polszczyzna przedimków nie zna, stąd częste błędy.
Przedimki a, an, the: zasady
Przedimek nieokreślony a / an
Używamy go przy pierwszej wzmiance, przy dowolnym elemencie z danej kategorii oraz przy zawodach (She is a teacher). O formie decyduje wymowa, nie pisownia:
a przed dźwiękiem spółgłoskowym: a dog, a university (wymowa od "j").
an przed dźwiękiem samogłoskowym: an apple, an hour (nieme "h").
Stąd a European country, ale an MBA.
Przedimek określony the
Używamy go, gdy rzeczownik jest konkretny, znany rozmówcom lub jedyny w swoim rodzaju (the sun, the dog we saw yesterday). Bez przedimka (zero article) używamy liczby mnogiej i rzeczowników niepoliczalnych w znaczeniu ogólnym (Dogs are loyal, I like music).
Typy określników
| Typ określnika | Definicja | Przykłady |
| Przedimki (Articles) | Określają rzeczownik jako ogólny lub konkretny. | a, an, the |
| Wskazujące (Demonstratives) | Wskazują odległość w przestrzeni lub czasie. | this, that, these, those |
| Dzierżawcze (Possessive determiners) | Określają przynależność. | my, your, his, her, its, our, their |
| Ilościowe (Quantifiers) | Wskazują wielkość lub ilość. | some, any, many, much, few, little |
| Dystrybutywne (Distributives) | Odnoszą się do grupy lub jej członków. | all, both, half, each, every, either, neither |
| Różnicujące (Determiners of difference) | Wskazują inny lub dodatkowy element. | another, other, the other |
| Przedokreślniki (Pre-determiners) | Stoją przed innym określnikiem dla nacisku. | such, what, quite, rather |
This, that, these, those (Demonstratives)
| Odległość | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
| Blisko | this (this book) | these (these apples) |
| Daleko | that (that car) | those (those mountains) |
| W czasie | this week, that evening | these days, those years |
Zasady stosowania określników
Określniki dzierżawcze (Possessive Determiners)
Stoją bezpośrednio przed rzeczownikiem (My brother lives in Berlin, Their house is big). Zaimki dzierżawcze mine, yours, theirs występują samodzielnie (This book is mine).
Określniki dystrybutywne (Distributives)
- All, both, half: cała grupa lub jej połowa (all students, both options).
- Each, every: elementy indywidualnie (each student, every day); every wymaga co najmniej trzech.
- Either, neither: wybór spośród dwóch (either path, neither answer), z liczbą pojedynczą.
Określniki różnicujące (Determiners of Difference)
- Another: z policzalnymi rzeczownikami w liczbie pojedynczej, "jeszcze jeden" lub "inny" (another cup of tea).
- Other: z liczbą mnogą i rzeczownikami niepoliczalnymi (other shoes, other information).
- The other: konkretny pozostały element pary lub grupy (the other key), w liczbie mnogiej wszystkie pozostałe (the other students).
Przedokreślniki (Pre-determiners)
Such, what, quite i rather stoją zwykle przed a/an + przymiotnik + rzeczownik, dla emocji lub nacisku:
What a lovely day!
She's such a talented musician.
It was quite a difficult exam.
Przedokreślnikami są też all, both i half przed innym określnikiem (all the students, half an hour).
