Strona bierna w angielskim: Passive Voice
Strona bierna (ang. passive voice) to konstrukcja gramatyczna, w której podmiot zdania jest odbiorcą czynności, a nie jej wykonawcą. Strona bierna w angielskim przenosi uwagę z osoby działającej na samą czynność lub jej rezultat, dlatego często pojawia się w języku formalnym, w tekstach naukowych, w raportach i w wiadomościach.
Stronę bierną tworzymy z czasownikiem posiłkowym be oraz III formą czasownika (past participle). W mowie potocznej zamiast be można użyć get, np. He got fired. (Został zwolniony.)
The window was broken by the wind. (Okno zostało wybite przez wiatr.)
Stronę czynną (active voice) wybieramy z kolei wtedy, gdy chcemy jednoznacznie wskazać wykonawcę i nadać wypowiedzi bezpośredni, klarowny charakter.
Jak tworzyć stronę bierną w angielskim
Konstrukcja strony biernej jest zawsze taka sama: podmiot + be w odpowiednim czasie + III forma czasownika. Zmienia się tylko forma czasownika be, a III forma czasownika głównego pozostaje bez zmian.
The letter was written yesterday. (List został napisany wczoraj.)
The room is cleaned every morning. (Pokój jest sprzątany każdego ranka.)
The cakes are baked fresh daily. (Ciasta są codziennie pieczone na świeżo.)
III formę czasowników regularnych tworzymy przez dodanie końcówki -ed (lub samego -d, gdy czasownik kończy się na -e): clean > cleaned, bake > baked. Czasowniki nieregularne mają własne formy, których trzeba się nauczyć, np. write > written, break > broken, steal > stolen.
Ważne: stronę bierną tworzymy tylko od czasowników przechodnich, czyli takich, które przyjmują dopełnienie (cook, write, build). Czasowniki nieprzechodnie, takie jak arrive, sleep czy happen, nie występują w stronie biernej.
Strona bierna: tabela czasów
| Czas | Konstrukcja | Strona bierna | Strona czynna |
| Present Simple | am / is / are + III forma | The reports are published monthly. | The company publishes the reports monthly. |
| Present Continuous | am / is / are + being + III forma | The building is being renovated. | Workers are renovating the building. |
| Past Simple | was / were + III forma | The painting was discovered in a museum. | An art historian discovered the painting. |
| Past Continuous | was / were + being + III forma | The road was being repaired. | The council was repairing the road. |
| Present Perfect | have / has + been + III forma | A new rule has been introduced. | The government has introduced a new rule. |
| Past Perfect | had + been + III forma | The tickets had been sold before noon. | They had sold the tickets before noon. |
| Future Simple | will + be + III forma | The decision will be announced tomorrow. | The committee will announce the decision tomorrow. |
| Future Perfect | will + have + been + III forma | The report will have been finished by Friday. | The team will have finished the report by Friday. |
| Czasowniki modalne | can / must / should + be + III forma | The form must be signed. | You must sign the form. |
Jak rozpoznać stronę bierną
Stronę bierną rozpoznasz po trzech cechach:
- Zdanie zawiera formę czasownika be (is, was, were, been) lub get.
- Po niej występuje III forma czasownika (written, cooked, broken).
- Podmiot odbiera czynność, zamiast ją wykonywać.
Jeśli wszystkie trzy warunki są spełnione, zdanie jest w stronie biernej.
The cake was baked by Maria.
Zdanie zawiera formę was i III formę baked, a podmiot the cake jest odbiorcą czynności: ciasto zostało upieczone, a nie samo się upiekło. Uwaga na zdania typu She is tired, gdzie po be stoi przymiotnik opisujący stan. To nie jest strona bierna, bo nikt nie wykonuje tu żadnej czynności.
| Sytuacja | Przykłady | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| Wykonawca jest nieznany, nieistotny lub oczywisty | The window was broken during the night. The documents were stolen from the office. | Okno zostało wybite w nocy. Dokumenty zostały skradzione z biura. |
| Ogólne stwierdzenia, opinie i przekonania (It is believed / It is said that) | It is believed that exercise improves mental health. Alcohol is considered unhealthy in large amounts. | Uważa się, że ćwiczenia poprawiają zdrowie psychiczne. Alkohol w dużych ilościach jest uważany za niezdrowy. |
| Teksty naukowe i akademickie (formalny, obiektywny ton) | The liquid was heated to 80°C. The data were analyzed using statistical software. | Ciecz podgrzano do 80°C. Dane przeanalizowano przy użyciu oprogramowania statystycznego. |
| Liczy się czynność, jej odbiorca lub rezultat | The cake was eaten quickly. The letter was delivered this morning. The project was completed on time. The mistake was corrected immediately. | Ciasto zostało szybko zjedzone. List dostarczono dziś rano. Projekt został ukończony na czas. Błąd został natychmiast poprawiony. |
Strona czynna i bierna w angielskim
W stronie czynnej (active voice) podmiot wykonuje czynność opisaną przez czasownik. Szyk zdania to podmiot + czasownik + dopełnienie.
Chester kicked the ball. (Chester kopnął piłkę.)
W stronie biernej dopełnienie ze zdania w stronie czynnej staje się podmiotem nowego zdania, a wykonawca może pojawić się po słowie by.
The ball was kicked by Chester. (Piłka została kopnięta przez Chestera.)
Fraza by Chester wskazuje wykonawcę czynności, ale nie pełni już funkcji podmiotu.
Jak zamienić stronę czynną na bierną
Na przykładzie zdania The chef cooked the meal. (Szef kuchni ugotował posiłek.):
- Znajdź dopełnienie (the meal) i przenieś je na początek zdania, w miejsce podmiotu.
- Dodaj formę czasownika be w tym samym czasie co w zdaniu wyjściowym. Tu jest to Past Simple, więc was.
- Użyj III formy czasownika głównego (cooked).
- Opcjonalnie dodaj wykonawcę ze słowem by (by the chef). Pomijamy go, gdy jest nieznany lub oczywisty. Zaimek po by przyjmuje formę dopełnienia: they > by them, he > by him.
Gotowe zdanie w stronie biernej: The meal was cooked by the chef. (Posiłek został ugotowany przez szefa kuchni.)
Strona bierna szybko staje się naturalna, gdy słyszysz ją na co dzień w wiadomościach, instrukcjach i rozmowach. Właśnie tak uczymy angielskiego w SPRACHCAFFE: gramatyka z zajęć od razu trafia do prawdziwych rozmów z ludźmi z całego świata.
Od wiedzy z podręczników do prawdziwej rozmowy po angielsku
Dowiedz się więcej
Są sytuacje, w których strona bierna nie jest najlepszym wyborem:
1. Żeby uniknąć rozwlekłości i długich zdań
Strona bierna: Ostateczna decyzja została podjęta po tym, jak propozycja została dokładnie przeanalizowana.
Czynna: Zespół dokładnie przeanalizował propozycję i podjął ostateczną decyzję.
2. Żeby tekst był jasny i bezpośredni
Strona bierna: E-mail został wysłany z opóźnieniem.
Forma czynna: To ona wysłała e-maila z opóźnieniem.
3. W tekście narracyjnym i opisowym
Forma bierna: Drzwi zostały powoli otwarte.
Forma czynna: Powoli otworzył drzwi.
4. Żeby wskazać, kto jest odpowiedzialny
Forma bierna: W raporcie popełniono błąd.
Forma czynna: Popełniłem błąd w raporcie.
Okno było rozbite.
Zadanie domowe jest zrobione.
Droga jest w trakcie remontu.
Projekt został ukończony.
Wyniki zostaną ogłoszone.