Czasy w języku angielskim – definicje i przykłady

Czasy gramatyczne (verb tenses) to formy czasownika, które pokazują, kiedy odbywa się czynność (w przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości) i jak ją postrzegamy: jako fakt, proces, rezultat lub czas trwania.

W języku angielskim istnieje 12 podstawowych czasów, które powstają z połączenia trzech stref czasowych (przeszłość, teraźniejszość, przyszłość) z czterema aspektami (prosty - simple, ciągły - continuous, dokonany - perfect, dokonany ciągły - perfect continuous).

Czasy gramatyczne to formy czasownika ukazujące moment wykonania czynności.

• She baked a cake last night. (Przeszłość) - Upiekła ciasto wczoraj wieczorem.
• I go to church every Sunday. (Teraźniejszość) - Chodzę do kościoła w każdą niedzielę.
• I will go on a trip to Milan next week. (Przyszłość) - W przyszłym tygodniu jadę na wycieczkę do Mediolanu.

W języku angielskim wyróżnia się 12 czasów, które powstają z połączenia trzech płaszczyzn czasowych (przeszłość, teraźniejszość, przyszłość) z czterema aspektami (simple, continuous, perfect, perfect continuous).

Trzy płaszczyzny czasowe:

• Czasy przeszłe (past tenses): I lost my keys on the way home. (Zgubiłem klucze w drodze do domu).
• Czasy teraźniejsze (present tenses): My brother collects vintage cameras. (Mój brat zbiera stare aparaty).
• Czasy przyszłe (future tenses): I will call you after the meeting. (Zadzwonię do ciebie po spotkaniu).

Cztery aspekty:

• Prosty (Simple) opisuje fakt, nawyk lub zamknięte zdarzenie: The dog sleeps on the porch. (Pies śpi na ganku).
• Ciągły (Continuous) pokazuje czynność w toku: The children are building a sandcastle. (Dzieci budują zamek z piasku).
• Dokonany (Perfect) podkreśla rezultat lub związek z późniejszym momentem: I have finished my lunch. (Zjadłem lunch).
• Dokonany ciągły (Perfect Continuous) akcentuje czas trwania: They have been watching movies all evening. (Oglądają filmy przez cały wieczór).

Liczba 12 to konwencja przyjęta w nauczaniu. Językoznawcy wskazują, że angielski ma tylko dwa czasy wyrażane samą formą czasownika: teraźniejszy (work) i przeszły (worked). Przyszłość tworzy czasownik modalny will, a pozostałe formy powstają z czasowników posiłkowych be i have. Tylko Simple Present i Simple Past zmieniają więc sam czasownik (końcówka -s w 3. osobie liczby pojedynczej, końcówka -ed albo forma nieregularna, np. go, went).

Czasy przeszłe

1. Past Simple (czas przeszły prosty)

Służy do opisywania czynności zakończonych w przeszłości. W pytaniach i przeczeniach używa się did z formą podstawową czasownika.

• I called her about the party yesterday. (Wczoraj zadzwoniłem do niej w sprawie przyjęcia).
• Last week we went to a concert. (W zeszłym tygodniu byliśmy na koncercie).

2. Past Continuous (czas przeszły ciągły)

Służy do opisywania czynności, która była w trakcie wykonywania w określonym momencie w przeszłości.

• I was reading a book when she called. (Czytałem książkę, kiedy zadzwoniła).
• They were playing football all afternoon yesterday. (Wczoraj przez całe popołudnie grali w piłkę nożną).

3. Past Perfect (czas zaprzeszły)

Służy do pokazania, że czynność została zakończona przed inną czynnością w przeszłości.

• She had finished her homework before dinner. (Skończyła pracę domową przed obiadem).
• By the time we arrived, the movie had already started. (Zanim dotarliśmy, film już się zaczął).

4. Past Perfect Continuous (czas zaprzeszły ciągły)

Służy do pokazania, że czynność rozpoczęła się w przeszłości i trwała aż do innego momentu w przeszłości, z akcentem na czas jej trwania.

• I had been studying for two hours before my friend came over. (Uczyłem się od dwóch godzin, zanim przyszedł mój przyjaciel).
• They had been waiting at the station all morning when the train finally arrived. (Czekali na stacji cały poranek, zanim pociąg w końcu przyjechał).

Czasy teraźniejsze

1. Present Simple (czas teraźniejszy prosty)

Służy do opisywania nawyków, rutynowych czynności lub ogólnych prawd.

• I eat breakfast at 7 a.m. every day. (Codziennie jem śniadanie o 7:00).
• Water boils at 100°C. (Woda wrze w temperaturze 100°C).

2. Present Continuous (czas teraźniejszy ciągły)

Służy do opisywania czynności dziejącej się w tej chwili lub w obecnym okresie. Wyraża też ustalone plany na najbliższą przyszłość.

• She is reading a book at the moment. (Ona w tej chwili czyta książkę).
• They are playing football in the park today. (Grają dzisiaj w piłkę nożną w parku).

3. Present Perfect (czas teraźniejszy dokonany)

Służy do opisywania czynności, która wydarzyła się w nieokreślonym czasie w przeszłości lub rozpoczęła się w przeszłości i trwa do teraz. Nie łączy się z określeniami typu yesterday czy last week.

• I have visited France twice. (Odwiedziłem Francję dwa razy).
• She has lived in this city for five years. (Mieszka w tym mieście od pięciu lat).

4. Present Perfect Continuous (czas teraźniejszy dokonany ciągły)

Służy do pokazania, że czynność rozpoczęła się w przeszłości i nadal trwa, kładąc nacisk na czas jej trwania.

• I have been studying English for two hours. (Uczę się angielskiego od dwóch godzin).
• They have been working on this project since Monday. (Pracują nad tym projektem od poniedziałku).

Czasy przyszłe

1.Future Simple (czas przyszły prosty)

Służy do opisywania czynności, która wydarzy się w przyszłości. Wcześniej zaplanowane zamiary częściej opisuje się konstrukcją be going to lub czasem Present Continuous.

• I will call you tomorrow. (Zadzwonię do ciebie jutro).
• She will travel to Japan next year. (W przyszłym roku pojedzie do Japonii).

2. Future Continuous (czas przyszły ciągły)

Służy do opisywania czynności, która będzie w trakcie wykonywania w określonym momencie w przyszłości.

• I will be studying at 8 p.m. tonight. (Dziś o 20:00 będę się uczyć).
• They will be traveling during the holidays. (Podczas wakacji będą w podróży).

3. Future Perfect (czas przyszły dokonany)

Służy do pokazania, że czynność zostanie zakończona przed określonym momentem w przyszłości.

• By next week, I will have finished this book. (Do przyszłego tygodnia skończę tę książkę).
• She will have cleaned the house before the guests arrive. (Posprząta dom, zanim przyjadą goście).

4. Future Perfect Continuous (czas przyszły dokonany ciągły)

Służy do pokazania, że czynność będzie trwała do określonego momentu w przyszłości, z akcentem na czas jej trwania.

• By 6 p.m., I will have been studying for four hours. (Do godziny 18:00 będę się uczyć już od czterech godzin).
• They will have been working on the project for three months by next Friday. (Do przyszłego piątku miną trzy miesiące, odkąd pracują nad tym projektem).