Angielskie czasowniki nieregularne
Czasowniki nieregularne (irregular verbs) to angielskie czasowniki, które nie tworzą formy Past Simple ani Past Participle przez dodanie końcówki -ed. W codziennym angielskim używa się ich około 200, a wiele z nich, jak be, have, do czy go, należy do najczęstszych słów w języku. To pozostałość staroangielskich czasowników, które zmieniały samogłoskę w rdzeniu (sing, sang, sung).
Formy i Zachowanie Czasowników Nieregularnych
Każdy czasownik nieregularny posiada trzy kluczowe formy:
- Base form (Infinitive): forma podstawowa (np. go, eat, write).
- Past Simple: czas przeszły prosty (np. went, ate, wrote).
- Past Participle: imiesłów czasu przeszłego, używany w czasach Perfect i stronie biernej (np. gone, eaten, written).
Grupy Wzorców
Iloczyn kilkuset czasowników można łatwiej przyswoić, dzieląc je na grupy:
- Zmieniające się całkowicie: go - went - gone
- Zachowujące jedną formę: cut - cut - cut
- Identyczna 2. i 3. forma: bring - brought - brought
- Rymujące się rodziny: drink - drank - drunk oraz sing - sang - sung
- Czasowniki pochodne: wzorzec przechodzi na wersje z przedrostkiem (take - took - taken; mistake - mistook - mistaken)
Tabela czasowników nieregularnych
| Forma podstawowa | Past Simple | Past Participle |
|---|---|---|
| arise | arose | arisen |
| awake | awoke | awoken |
| bear | bore | borne/born |
| beat | beat | beaten |
| bend | bent | bent |
| bet | bet | bet |
| bind | bound | bound |
| bite | bit | bitten |
| bleed | bled | bled |
| blow | blew | blown |
| break | broke | broken |
| breed | bred | bred |
| burn | burnt/burned | burnt/burned |
| burst | burst | burst |
| cast | cast | cast |
| catch | caught | caught |
| cost | cost | cost |
| creep | crept | crept |
| deal | dealt | dealt |
| dig | dug | dug |
| draw | drew | drawn |
| dream | dreamt/dreamed | dreamt/dreamed |
| drive | drove | driven |
| feed | fed | fed |
| fight | fought | fought |
| fly | flew | flown |
| forbid | forbade | forbidden |
| forget | forgot | forgotten |
| forgive | forgave | forgiven |
| freeze | froze | frozen |
| hang | hung | hung |
| hide | hid | hidden |
| hit | hit | hit |
| hurt | hurt | hurt |
| kneel | knelt/kneeled | knelt/kneeled |
| lay | laid | laid |
| lead | led | led |
| learn | learnt/learned | learnt/learned |
| lend | lent | lent |
| lie | lay | lain |
| light | lit/lighted | lit/lighted |
| overcome | overcame | overcome |
| ride | rode | ridden |
| ring | rang | rung |
| rise | rose | risen |
| seek | sought | sought |
| shake | shook | shaken |
| shine | shone | shone |
| shoot | shot | shot |
| show | showed | shown/showed |
| shrink | shrank | shrunk |
| shut | shut | shut |
| sing | sang | sung |
| sink | sank | sunk |
| sleep | slept | slept |
| slide | slid | slid |
| smell | smelt/smelled | smelt/smelled |
| spell | spelt/spelled | spelt/spelled |
| spill | spilt/spilled | spilt/spilled |
| spit | spat/spit | spat/spit |
| spread | spread | spread |
| steal | stole | stolen |
| stick | stuck | stuck |
| sting | stung | stung |
| swear | swore | sworn |
| sweep | swept | swept |
| swim | swam | swum |
| tear | tore | torn |
| throw | threw | thrown |
| tread | trod | trodden |
| undertake | undertook | undertaken |
| wake | woke | woken |
| wear | wore | worn |
| weep | wept | wept |
| wind | wound | wound |
50 Najpopularniejszych Czasowników Nieregularnych
| Forma podstawowa | Past Simple | Past Participle | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| be | was/were | been | być |
| become | became | become | stawać się |
| begin | began | begun | zaczynać |
| bring | brought | brought | przynosić |
| build | built | built | budować |
| buy | bought | bought | kupować |
| choose | chose | chosen | wybierać |
| come | came | come | przychodzić |
| cut | cut | cut | ciąć |
| do | did | done | robić |
| drink | drank | drunk | pić |
| eat | ate | eaten | jeść |
| fall | fell | fallen | spadać, upadać |
| feel | felt | felt | czuć |
| find | found | found | znajdować |
| get | got | got/gotten | dostawać, docierać |
| give | gave | given | dawać |
| go | went | gone | iść, jechać |
| grow | grew | grown | rosnąć, uprawiać |
| have | had | had | mieć |
| hear | heard | heard | słyszeć |
| hold | held | held | trzymać |
| keep | kept | kept | trzymać, zachowywać |
| know | knew | known | wiedzieć, znać |
| leave | left | left | wychodzić, zostawiać |
| let | let | let | pozwalać |
| lose | lost | lost | gubić, przegrywać |
| make | made | made | robić, tworzyć |
| mean | meant | meant | znaczyć |
| meet | met | met | spotykać |
| pay | paid | paid | płacić |
| put | put | put | kłaść, stawiać |
| read | read | read | czytać |
| run | ran | run | biegać |
| say | said | said | mówić, powiedzieć |
| see | saw | seen | widzieć |
| sell | sold | sold | sprzedawać |
| send | sent | sent | wysyłać |
| set | set | set | ustawiać |
| sit | sat | sat | siedzieć |
| speak | spoke | spoken | mówić |
| spend | spent | spent | spędzać, wydawać |
| stand | stood | stood | stać |
| take | took | taken | brać |
| teach | taught | taught | uczyć (kogoś) |
| tell | told | told | mówić (komuś) |
| think | thought | thought | myśleć |
| understand | understood | understood | rozumieć |
| win | won | won | wygrywać |
| write | wrote | written | pisać |
*Wersje z końcówką -ed są również poprawne (szczególnie w amerykańskim angielskim).
Najczęstsze błędy
- Stosowanie reguł regularnych: pisanie goed zamiast went lub seed zamiast saw.
- Podwójne oznaczanie czasu przeszłego: używanie czasownika w czasie przeszłym po operatorze did (Błędnie: Did you went? > Poprawnie: Did you go?).
- Mylenie Past Simple z Past Participle: używanie 2. formy w czasach Perfect (Błędnie: I have saw > Poprawnie: I have seen).
Czasowniki z pułapką
Lie (leżeć) ma formy lay, lain, ale lie (kłamać) jest regularne: lied. Hang (wieszać) ma formę hung, a w znaczeniu wykonać wyrok: hanged. Born występuje tylko w wyrażeniu be born (urodzić się), a gotten to wariant amerykański.
