Środki stylistyczne w języku angielskim

To właśnie środki stylistyczne sprawiają, że tekst staje się żywy, a ich znajomość poprawia zarówno twój angielski, jak i umiejętność czytania.

Środki stylistyczne w języku angielskim (stylistic devices) to zabiegi, których pisarze i mówcy używają, aby wypowiedź stała się bardziej obrazowa, przekonująca albo łatwiejsza do zapamiętania. Spotkasz je w wierszach i powieściach, w reklamach i przemówieniach, a także w zwykłej rozmowie. 

Większość nazw pochodzi z greki i łaciny, więc polskie i angielskie terminy brzmią podobnie: metafora i metaphor, ironia i irony, hiperbola i hyperbole. Poniżej znajdziesz najważniejsze z nich, każdy z krótką definicją i angielskim przykładem.

Najważniejsze środki stylistyczne

Środek stylistyczny Na czym polega Przykład
Aliteracja (alliteration) Powtarza ten sam dźwięk na początku sąsiednich wyrazów, najczęściej spółgłoskę Peter Piper picked a peck of pickled peppers.
Anafora (anaphora) Powtarza wyraz lub zwrot na początku kolejnych członów wypowiedzi Every day, every night, every moment counts.
Antyteza (antithesis) Zestawia przeciwstawne myśli w symetrycznej konstrukcji The mountain was high, the valley was deep.
Apostrofa (apostrophe) Bezpośredni zwrot do osoby nieobecnej, rzeczy albo pojęcia Oh, London, you never sleep.
Asonans (assonance) Powtarza te same samogłoski w sąsiednich wyrazach Go slow over the road.
Asyndeton (asyndeton) Pomija spójniki, żeby przyspieszyć rytm i spiętrzyć napięcie I came, I saw, I conquered.
Epanalepsa (epanalepsis) Powtarza początkowy wyraz na końcu tego samego członu Nothing is worse than doing nothing.
Epitet (epithet) Stałe określenie dołączone do imienia lub nazwy Richard the Lionheart, "swift-footed Achilles"
Eufemizm (euphemism) Zastępuje trudne słowo łagodniejszym She passed away zamiast "she died."
Hiperbola (hyperbole) Świadoma przesada, która wzmacnia efekt I've told you a million times.
Ironia (irony) Tworzy rozbieżność między oczekiwaniem a rzeczywistością. Bywa werbalna, sytuacyjna i tragiczna Werbalna: "Lovely weather," she said during the downpour. Sytuacyjna: The fire station burned down. Tragiczna: The audience knows the trap is set, but the hero walks in smiling.
Litota (litotes) Osłabia wypowiedź przez zaprzeczenie przeciwieństwa She's not a bad singer. (czyli śpiewa znakomicie)
Metafora, przenośnia (metaphor) Nazywa jedną rzecz drugą, bez "like" i bez "as" Time is a thief.
Metonimia (metonymy) Zastępuje nazwę wyrazem blisko z nią związanym The Crown announced new rules.
Oksymoron (oxymoron) Łączy dwa wykluczające się określenia deafening silence
Onomatopeja (onomatopoeia) Naśladuje dźwięk brzmieniem wyrazu buzz, "splash", "crackle"
Personifikacja, uosobienie (personification) Przypisuje ludzkie cechy temu, co nie jest człowiekiem The wind whispered through the trees.
Porównanie (simile) Zestawia dwie rzeczy przy pomocy "like" lub "as" As brave as a lion.
Powtórzenie (repetition) Powtarza wyraz lub zwrot, żeby go podkreślić It was a long, long journey.
Pytanie retoryczne (rhetorical question) Pytanie zadane dla efektu, nie po to, by uzyskać odpowiedź Who wouldn't want that?
Symbol (symbolism) Konkret, który zastępuje szerszą ideę A dove symbolises peace.
Synestezja (synaesthesia) Opisuje jedno wrażenie zmysłowe słowami innego zmysłu The music had a warm, velvety tone.

Polski kontra angielski: tu łatwo się pomylić

Porównanie i metafora to w angielskim dwie osobne kategorie. Polska szkoła traktuje porównanie jako jeden ze środków, a angielska stylistyka rozdziela simile i metaphor bardzo ostro. "As brave as a lion" to simile, bo zawiera "as". "He is a lion in a fight" to już metaphor, bo nie sygnalizuje porównania i dlatego działa mocniej.

Epitet znaczy coś innego. Dla polskiego ucznia epitet to każde określenie, które nadaje barwę. W angielskim epithet najczęściej oznacza stały przydomek dołączony do imienia, a w mowie potocznej także obelgę.

Synestezja ma dwa znaczenia. Jako środek stylistyczny to mieszanie zmysłów w opisie. Jako zjawisko neurologiczne to realna cecha percepcji. W tekstach literackich chodzi zawsze o pierwsze

Gdzie je spotkasz

Część środków należy głównie do tekstów, które mają poruszać. Metafora, personifikacja, synestezja, aliteracja i hiperbola dają życie poezji, prozie i hasłom reklamowym.

Inne sprawdzają się także w tekstach rzeczowych. Antyteza i powtórzenie porządkują argument, pytanie retoryczne wciąga czytelnika, a eufemizm łagodzi trudną informację.

Ten sam środek potrafi zadziałać i w wierszu, i w przemówieniu. Liczy się jedno: żeby użyć go świadomie, a nie na pokaz.

(zdjęcie z oryginału: tablica "Do you speak English?" z Big Benem w tle)

Podsumowanie

Środki stylistyczne to zestaw narzędzi, dzięki którym angielski zapada w pamięć.

Naucz się rozpoznawać aliterację, metaforę, ironię i inne środki stylistyczne, a poprawi się zarówno twoje czytanie, jak i pisanie: zrozumiesz, dlaczego dane zdanie robi wrażenie, i sam będziesz w stanie wywołać ten efekt.

Zacznij od rozpoznawania tych środków w tekstach, które czytasz, a potem spróbuj wykorzystać je w swoich własnych zdaniach.

Kurs angielskiego ze SPRACHCAFFE to świetny sposób, żeby poćwiczyć je z native speakerami i zobaczyć, jak działają w prawdziwej rozmowie.

Najczęściej zadawane pytania

Środki stylistyczne, zwane też środkami retorycznymi lub literackimi, to techniki, które wpływają na brzmienie i odbiór języka, takie jak metafora, porównanie, aliteracja i powtórzenie. Dodają one tekstom i mowie wyrazistości, obrazowości i rytmu.

Porównanie polega na zestawieniu dwóch rzeczy za pomocą słów "jak" lub "tak jak" ("odważny jak lew"), podczas gdy metafora sugeruje, że jedna rzecz jest drugą ("w walce jest jak lew"). Oba tworzą żywe obrazy, ale metafora jest bardziej bezpośrednia.

Sprawiają, że język staje się zapadający w pamięć i przekonujący, dlatego tak często pojawiają się w reklamach, przemówieniach, piosenkach i literaturze. Rozpoznawanie ich pomaga uczniom zrozumieć ton i intencję, a stosowanie ich sprawia, że ich własne teksty stają się bardziej wciągające.

Znajdziesz je wszędzie - od wierszy i powieści po nagłówki wiadomości, hasła reklamowe i potoczne wyrażenia. Zwracanie uwagi na takie zabiegi stylistyczne, jak aliteracja w nazwach marek czy metafora w tekstach piosenek, sprawia, że zwykłe czytanie staje się przydatną praktyką językową.

Dzieli nas tylko jedna wiadomość
Ceny i szczegóły w Twoich rękach