Komunikacja na Malcie: autobusy, promy i dojazd z lotniska

Autobus, prom, rower albo po prostu własne nogi. Sprawdź, jak działa transport publiczny na Malcie i ile realnie zajmuje dotarcie z lotniska nad morze.  

Malta mieści się w godzinę jazdy z północy na południe, ale to nie znaczy, że da się ją zwiedzić bez planu. Wyspy przyciągają bardzo różnych podróżnych: jednych ciągnie na plaże, innych do barokowych kościołów i prehistorycznych świątyń, jeszcze innych na nocne wyjścia w Paceville. Każda z tych wersji Malty wymaga trochę innego pomysłu na dojazd.

Dobra wiadomość jest taka, że komunikacja na Malcie działa i nie potrzebujesz samochodu, żeby zobaczyć najważniejsze miejsca. Gorsza: sieć bywa wolniejsza, niż sugeruje mapa, a latem autobusy potrafią odjechać spod przystanku pełne. Poniżej znajdziesz wszystko, co warto wiedzieć, zanim wsiądziesz w pierwszy autobus, także po to, żeby zaplanować wypad na Gozo i Comino, czyli dwie pozostałe zamieszkane wyspy archipelagu.

Niezależnie od tego, czy wybierasz się na Maltę z rodziną, czy bierzesz udział w jednym z naszych wyjazdów edukacyjnych w St. Julian’s, warto wiedzieć, jak działa tamtejszy transport publiczny i czy główne atrakcje są łatwo dostępne.

Komunikacja na Malcie: jak poruszać się po wyspach bez samochodu

Dobra znajomość tych informacji pomoże ci z łatwością zaplanować wymarzone wakacje na Malcie. Oto kompletny przewodnik po poruszaniu się po Malcie i odkrywaniu całego archipelagu maltańskiego – który w rzeczywistości obejmuje trzy wyspy: Maltę, Gozo i Comino.

Dojazd z lotniska na Malcie

Malta International Airport leży w Luqa, w środkowej części wyspy, niecałe dziesięć kilometrów od Valletty. Nawet w szczycie sezonu to kwestia kilkunastu, maksymalnie dwudziestu kilku minut jazdy. Masz trzy sensowne opcje:

Taksówka. Przed terminalem zawsze stoi kilka aut, a kursy do najpopularniejszych miejscowości mają stawki ryczałtowe, które kupujesz jeszcze w hali przylotów. To najszybsze i najdroższe rozwiązanie. Działają też aplikacje przewozowe, przede wszystkim Bolt, i zwykle wychodzą taniej niż klasyczna taksówka.

Autobus. Najtańszy wariant. Z lotniska odjeżdżają zarówno zwykłe linie miejskie, jak i szybsze połączenia Airport Direct oznaczone literami TD, które zatrzymują się rzadziej i mają miejsce na duże walizki. Docierają między innymi do Valletty, Sliemy, San Ġiljan i Paceville, a także na północ w stronę Buġibby, Mellieħy i Ċirkewwy, skąd odpływa prom na Gozo. Numery linii na Malcie zmieniają się częściej, niż mogłoby się wydawać, więc trasę najlepiej sprawdzić w aplikacji tallinja tuż przed podróżą.

Transfer prywatny. Kilka firm oferuje rezerwację auta lub busa z wyprzedzeniem, co ratuje sytuację przy nocnych lądowaniach. SPRACHCAFFE zapewnia opcjonalny transfer z lotniska dla uczestników kursów językowych na Malcie, więc nikt nie stoi sam z walizką o drugiej w nocy.

Przyjazd na Maltę promem

Część podróżnych wybiera morze zamiast samolotu. Jedyne regularne połączenie pasażerskie z Europą kontynentalną to prom Malta Sycylia: katamarany Virtu Ferries kursują między Valletta a Pozzallo i pokonują cieśninę w niecałe dwie godziny. Terminal znajduje się w Marsie, tuż przy Grand Harbour. Stamtąd wystarczy przejść na drugą stronę ulicy do przystanku, przez który przejeżdża wiele linii do stolicy.

Grimaldi Lines obsługuje dłuższe rejsy z portów włoskich, między innymi z Genui, i cumuje przy Laboratory Wharf w rejonie Kordin w Paoli. To mniej wygodny punkt startowy: do przystanku Dwieli czeka cię krótkie, ale strome podejście, a rejs z północy Włoch trwa ponad dobę.

Prom to jedyny sposób, żeby przywieźć na Maltę własny samochód. Zanim to zrobisz, zapamiętaj jedną rzecz: na Malcie obowiązuje ruch lewostronny, tak jak w Wielkiej Brytanii. Wyspa była brytyjską kolonią przez ponad półtora wieku i akurat ten zwyczaj przetrwał niepodległość

Transport publiczny na Malcie

Autobusem

Malta nie ma kolei. Ostatni pociąg przejechał tu przed wojną, więc autobusy na Malcie to praktycznie cała sieć naziemna. Obsługuje ją operator znany jako tallinja i dociera on do każdej większej miejscowości na obu wyspach.

W praktyce wygląda to tak: po pojedynczej dzielnicy chodzisz pieszo, a autobusem przemieszczasz się między rejonami. Trasy są kręte, bo drogi omijają zabudowę, więc przejazd, który na mapie wygląda na dziesięć minut, potrafi zająć czterdzieści. Latem dochodzą korki i zapełnione pojazdy, zwłaszcza na odcinku Sliema, San Ġiljan i Buġibba.

Nocą kursują linie oznaczone literą N, skoncentrowane wokół Paceville i San Ġiljan, czyli tam, gdzie kończy się wieczór większości studentów. To wygodny sposób na powrót do bazy bez taksówki.

Osobną kategorią są połączenia tallinja Direct i Airport Direct, oznaczone TD. Jadą szybciej, zatrzymują się rzadziej i kosztują więcej niż zwykły bilet.

Bilety i karty tallinja

Bilet jednorazowy kupujesz u kierowcy i jest ważny przez dwie godziny, w tym na przesiadki. Zapłacisz gotówką albo kartą zbliżeniową, ale kierowcy nie wydają reszty z większych banknotów, więc warto mieć drobne.

Jeśli planujesz jeździć codziennie, bardziej opłaca się karta turystyczna. Explore obejmuje przejazdy autobusowe przez tydzień, a Explore Plus dorzuca do tego kilka rejsów promem i wypożyczenia roweru. Mieszkańcy Malty z personalizowaną kartą tallinja jeżdżą autobusami za darmo, ale to zwolnienie nie obejmuje linii TD ani Airport Direct.

Ta sama taryfa autobusowa obowiązuje na Gozo, które ma własną siatkę połączeń z węzłem w Victorii. Bilet na prom kupujesz osobno.

Promy: Valletta, Sliema, Trzy Miasta i Gozo

Woda bywa na Malcie szybsza od asfaltu. Valletta Ferry Services obsługuje dwie krótkie przeprawy ze stolicy: do Sliemy, z lądowaniem po stronie Marsamxett, oraz do Trzech Miast, z widokiem na bastiony Grand Harbour. Oba rejsy trwają kilka minut i kursują do późnego wieczora, a rozkład zmienia się sezonowo.

Prom Malta Gozo to dwie różne opcje, które łatwo pomylić:

Pierwsza jest częstsza, kursuje przez całą dobę i jako jedyna zabiera pojazdy, ale wymaga dojazdu na sam północny kraniec wyspy. Druga startuje z Grand Harbour i oszczędza czas, jeśli nocujesz w Valletcie albo w Sliemie. Sezonowo działają też połączenia z Buġibby i Sliemy.

Wypożyczalnia rowerów

Rowerem po Malcie jeździ się przyjemniej, niż sugeruje ruch uliczny, pod warunkiem że wybierzesz model elektryczny. Wyspa jest pagórkowata, a latem upał potrafi zamienić krótki podjazd w wyczyn sportowy.

tallinja Bike to system rowerów elektrycznych ze stacjami dokującymi w Valletcie i okolicach: wypożyczasz w jednym punkcie, oddajesz w innym, a posiadacze karty tallinja płacą mniej. Prywatnych wypożyczalni rowerów i skuterów znajdziesz sporo w Sliemie i Buġibbie.

Jedna rzecz do zapamiętania: wynajem hulajnóg elektrycznych jest na Malcie zakazany. Kraj wprowadził ten zakaz jako pierwszy w Unii Europejskiej, po skargach na hulajnogi blokujące chodniki. Własne hulajnogi są nadal legalne, ale aplikacji do wypożyczania nie znajdziesz.

Tradycyjne maltańskie łodzie-taksówki: kultowe gondole „Luzzu”

Dgħajsa, czyli tradycyjna taksówka wodna

Wąska, drewniana, pomalowana na czerwono, niebiesko i żółto, z okiem Ozyrysa na dziobie. Dgħajsa tal-pass to maltańska taksówka wodna, która od XVII wieku woziła pasażerów przez Grand Harbour, kiedy nie było jeszcze mostów ani autobusów. Dziś kilka takich łodzi wciąż pływa między Vallettą a Trzema Miastami, prowadzonych przez miejscowych przewoźników.

Warto odróżnić ją od luzzu, czyli tradycyjnej łodzi rybackiej. Luzzu jest większe, spiczaste z obu stron i najłatwiej zobaczyć je w porcie w Marsaxlokk, gdzie w niedzielne poranki działa targ rybny. Oba typy łodzi noszą to samo malowane oko, symbol przywieziony podobno przez Fenicjan.

Przeprawa dgħajsą trwa kilka minut i kosztuje niewiele więcej niż prom, ale różnica jest w doświadczeniu. Najlepiej wybrać się na nią późnym popołudniem, kiedy wapienne bastiony robią się złote.

Malta na piechotę

Najlepszy środek transportu na Malcie to wciąż własne nogi. Miasta są małe, a odległości wewnątrz nich śmiesznie krótkie. Mellieħa, Buġibba, Sliema i San Ġiljan zwiedza się wąskimi uliczkami, z zapachem soli w powietrzu.

Valletta to osobna kategoria. Cała stolica jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a przejście z jednego końca na drugi zajmuje kwadrans. W konkatedrze św. Jana wiszą dwa obrazy Caravaggia, w tym jedyne płótno, które malarz podpisał własnym nazwiskiem. Pałac Wielkich Mistrzów i Fort St. Elmo są w zasięgu spaceru.

Właśnie dlatego Valletta jest jedną z najwygodniejszych baz wypadowych na wyspie: stąd odjeżdżają autobusy i odpływają promy w każdą stronę, a lotnisko jest kwadrans drogi. Jeśli uczysz się angielskiego w szkole SPRACHCAFFE , dojedziesz tu w kilkanaście minut i zobaczysz, jak bardzo Malta potrafi zmieścić w jednym dniu: poranne zajęcia, popołudniowy prom i wieczór, który zaczyna się od słowa rzuconego po angielsku do kogoś, kto tydzień wcześniej był zupełnie obcy.

Bądź na bieżąco z nowościami o podróżach, językach i kulturze