Fałszywi przyjaciele w hiszpańskim i wyrazy pokrewne

Wyraz pokrewny, czyli kognat, to słowo, które w dwóch językach pochodzi od tego samego źródła i ma podobną formę, a najczęściej także podobne znaczenie. Hiszpański wywodzi się bezpośrednio z łaciny, a polszczyzna przejęła z łaciny, greki i francuskiego tysiące internacjonalizmów, dlatego oba języki pokrywają się bardziej, niż sugeruje ich słowiańskie i romańskie pochodzenie.

Wyrazy pokrewne dzielą się na trzy główne grupy.

Kognaty identyczne mają tę samą pisownię i znaczenie:
hotel → hotel
radio → radio
plan → plan
bar → bar
tenis → tenis

Kognaty bliskie różnią się kilkoma literami lub akcentem:
teléfono → telefon
música → muzyka
problema → problem
parque → park
chocolate → czekolada

Kognaty według wzoru zmieniają się według stałej reguły opisanej poniżej.

Polskie i hiszpańskie końcówki: najważniejsze wzory

Większości wyrazów pokrewnych nie trzeba uczyć się pojedynczo: dzięki przewidywalnym końcówkom jedna reguła przekłada na hiszpański całe grupy polskich słów.

Dla par angielsko-hiszpańskich często powtarza się szacunek, że około dziewięciu na dziesięć podobnie wyglądających słów to faktycznie wyrazy pokrewne. Przy polskich internacjonalizmach jest podobnie, ale krótkie słowa bywają podobne przypadkiem.

Fałszywi przyjaciele (ang. false friends), zwani też fałszywymi przyjaciółmi tłumacza, to słowa, które wyglądają znajomo, ale znaczą coś innego. Czasem mają wspólny rdzeń, ale ich znaczenia się rozeszły (embarazada i angielskie embarrassed), a czasem podobieństwo jest przypadkowe (pies i polski pies). To wyjątki, ale kilka z nich warto poznać od razu.

Niektóre pułapki z angielskich list nie mylą osób mówiących po polsku: actualmente to aktualnie, a realizar to realizować. Constipado oznacza jednak przeziębiony, a sensible to wrażliwy.

Najlepszą ochroną jest kontekst. Gdy znajomo wyglądające słowo nie pasuje do zdania, potraktuj je jak fałszywego przyjaciela i sprawdź znaczenie.