Rodzajniki w hiszpańskim: el, la, un, una
Polski nie ma rodzajników, dlatego sprawiają one polskim uczniom kłopot. Rodzajnik w hiszpańskim to krótkie słowo przed rzeczownikiem, które pokazuje, czy mowa o czymś konkretnym, czy ogólnym. Hiszpański ma rodzajniki określone i nieokreślone, a każdy zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie. Należą do szerszej grupy określników (determinantes), obok zaimków wskazujących, dzierżawczych i kwantyfikatorów.
Rodzajniki określone i nieokreślone w hiszpańskim
| Rodzaj i liczba | Rodzajnik określony | Rodzajnik nieokreślony | Przykład |
| męski, liczba pojedyncza | el | un | el libro, un libro |
| żeński, liczba pojedyncza | la | una | la casa, una casa |
| męski, liczba mnoga | los | unos | los libros, unos libros |
| żeński, liczba mnoga | las | unas | las casas, unas casas |
Przedimki określone i nieokreślone
Rodzajnik określony wskazuje rzecz konkretną lub znaną: el libro to ta książka. Nieokreślony wprowadza coś nowego lub dowolnego: un libro to jakaś książka, a unos libros to kilka książek. Żeński rzeczownik w liczbie mnogiej przyjmuje więc las lub unas.
El agua: wyjątek przed akcentowanym a
Rzeczowniki żeńskie zaczynające się od akcentowanego a lub ha przyjmują w liczbie pojedynczej el lub un: el agua (woda), un águila (orzeł). Rzeczownik pozostaje żeński (el agua fría, zimna woda), a w liczbie mnogiej wraca las: las aguas.
Ściągnięcia al i del
Hiszpański ma tylko dwie obowiązkowe formy ściągnięte. Gdy po a lub de stoi el, słowa łączą się w jedno:
a + el = al: Voy al cine. → Idę do kina.
de + el = del: Vengo del trabajo. → Wracam z pracy.
Rodzajniki la, los i las nigdy się nie łączą, podobnie jak zaimek él (on) z akcentem. W piśmie nie ściąga się też rodzajnika w nazwie własnej: Viajo a El Salvador. → Jadę do Salwadoru.
Użycie i pomijanie rodzajników
Hiszpański używa rodzajnika określonego częściej niż polski. Stoi on przed rzeczownikami w znaczeniu ogólnym, dniami tygodnia i tytułami, gdy mówimy o kimś:
Me gusta el café. → Lubię kawę.
Te veo el lunes. → Do zobaczenia w poniedziałek.
El señor García trabaja aquí. → Pan García tu pracuje.
W bezpośrednim zwrocie rodzajnik znika: Buenos días, señor García. → Dzień dobry, panie García. Pomija się go też przed zawodem bez określenia po czasowniku ser: Soy profesor. → Jestem nauczycielem.
Inne określniki w hiszpańskim
Oprócz rodzajników najważniejsze określniki to zaimki wskazujące (este, ese, aquel), zaimki dzierżawcze (mi, tu, su) i kwantyfikatory (mucho, poco, todo). One również zgadzają się z rzeczownikiem: esta casa (ten dom). Zaimki wskazujące omawiamy szczegółowo na osobnej stronie.
