Por i para: hiszpańskie przyimki
Por i para (po hiszpańsku por y para) po angielsku często tłumaczy się jednym słowem "for", a po polsku raz jako "dla", raz jako "za", "przez" albo "żeby". Dlatego to jedna z najczęstszych pułapek, jakie kryją przyimki hiszpańskie.
Różnica dotyczy kierunku: para patrzy w przód, na cel, miejsce docelowe lub odbiorcę, a por patrzy wstecz, na przyczynę, drogę lub środek. Gdy myślisz "po co, dokąd, dla kogo", wybierz para. Gdy myślisz "dlaczego, którędy, czym", wybierz por.
Kiedy używać para
cel lub zamiar: Estudio para aprobar. → Uczę się, żeby zdać.
miejsce docelowe: Salgo para Madrid. → Wyjeżdżam do Madrytu.
odbiorca: Este regalo es para ti. → Ten prezent jest dla ciebie.
termin: Lo necesito para el lunes. → Potrzebuję tego na poniedziałek.
opinia: Para mí, es fácil. → Moim zdaniem to łatwe.
Kiedy używać por
przyczyna lub powód: Gracias por la ayuda. → Dziękuję za pomoc.
ruch przez miejsce lub po nim: Viajo por España. → Podróżuję po Hiszpanii.
czas trwania: Me quedo en Madrid por una semana. → Zostaję w Madrycie na tydzień.
wymiana lub cena: Lo compro por diez euros. → Kupuję to za dziesięć euro.
środek: Hablamos por teléfono. → Rozmawiamy przez telefon.
sprawca w stronie biernej: Don Quijote fue escrito por Cervantes. → "Don Kichot" został napisany przez Cervantesa.
W Hiszpanii czas trwania częściej wyraża się bez przyimka lub z durante (Estudié dos horas), a por jest w tej funkcji typowe głównie dla Ameryki Łacińskiej.
Różnica między por i para w zestawieniu
Zmiana jednego przyimka potrafi zmienić sens całego zdania:
| Zdanie | Przyimek | Znaczenie |
|---|---|---|
| Lo hago por ti. | por | Robię to ze względu na ciebie (motyw) |
| Lo hago para ti. | para | Robię to dla ciebie (odbiorca) |
| Voy por el parque. | por | Idę przez park (droga) |
| Voy para el parque. | para | Idę w stronę parku (kierunek) |
Por i para w praktyce
Niektóre zwroty warto zapamiętać w całości: por favor (proszę), por fin (wreszcie), para siempre (na zawsze). Różnicę najszybciej utrwalisz w codziennych rozmowach, ucząc się hiszpańskiego z SPRACHCAFFE w Hiszpanii lub na Kubie.