Czasy przeszłe w hiszpańskim

Porównania z angielskim Simple Past i Past Continuous są tylko przybliżeniem. Imperfecto obejmuje też nawyki i opisy, a czynność trwającą w danej chwili wyraża również estaba + gerundio (estaba comiendo). Różnica przypomina polski aspekt, czyli parę "zjeść" i "jeść". Ten sam czasownik może wystąpić w obu czasach, zależnie od tego, jak mówiący widzi czynność.

Comí a las dos. (Zjadłem o drugiej.) to indefinido, pojedyncze zakończone zdarzenie. Comía todos los días a las dos. (Jadałem codziennie o drugiej.) to imperfecto, powtarzający się nawyk. W jednym zdaniu imperfecto często opisuje tło, a indefinido zdarzenie, które je przerywa: Leía cuando sonó el teléfono.

Pretérito indefinido (w terminologii RAE pretérito perfecto simple) opisuje czynności postrzegane jako zakończone: z wyraźnym początkiem, końcem lub w konkretnym momencie. Używasz go dla pojedynczych zdarzeń, czynności z określeniem czasu i wydarzeń posuwających opowieść naprzód. Pasuje też do dłuższych czynności w zamkniętym okresie, np. Viví tres años en Madrid. W takim zdaniu polski użyłby aspektu niedokonanego.

Ayer hablé con María. → Wczoraj rozmawiałem z Marią.
Terminamos el proyecto la semana pasada. → Skończyliśmy projekt w zeszłym tygodniu.
Nací un domingo. → Urodziłem się w niedzielę.

Typowe określenia czasu to ayer (wczoraj), anoche (wczoraj wieczorem), la semana pasada (w zeszłym tygodniu) i el año pasado (w zeszłym roku).

Regularne końcówki indefinido i imperfecto

Najważniejsze formy nieregularne

Wiele częstych czasowników ma w indefinido nieregularny temat i końcówki bez akcentu: tener → tuve, estar → estuve, poder → pude, hacer → hice (hizo), decir → dije, querer → quise. Ser i ir mają identyczne formy (fui, fuiste, fue, fuimos, fuisteis, fueron), a znaczenie wynika z kontekstu.

Pretérito perfecto łączy przeszłość z teraźniejszością. Opisuje czynności, które się wydarzyły, ale nadal mają znaczenie. Używasz go dla doświadczeń życiowych, niedawnych wydarzeń, czynności, których skutki są wciąż ważne, oraz zdarzeń w okresie, który jeszcze trwa (hoy, esta semana). Tworzysz go z haber w czasie teraźniejszym i imiesłowem (participio): he hablado, has hablado, ha hablado, hemos hablado, habéis hablado, han hablado.

Większość imiesłowów jest regularna: -ar zmienia się w -ado (hablado), a -er i -ir w -ido (comido, vivido). Kilka częstych czasowników ma imiesłowy nieregularne:

Przykłady: He terminado el trabajo (Skończyłem pracę), Nunca he estado en México (Nigdy nie byłem w Meksyku) i Ya hemos comido (Już zjedliśmy).

W większości Ameryki Łacińskiej i w części Hiszpanii, np. na Wyspach Kanaryjskich, o niedawnych zdarzeniach mówi się częściej w indefinido: Hoy comí temprano.

Pretérito pluscuamperfecto

Pluscuamperfecto to przeszłość przed przeszłością. Opisuje czynność, która wydarzyła się przed inną czynnością przeszłą. Tworzysz go z haber w imperfecto i imiesłowem: había hablado, habías hablado, había hablado, habíamos hablado, habíais hablado, habían hablado. Polski nie ma osobnej formy i używa słów "już" lub "wcześniej".

Cuando llegué, ya habían salido. → Kiedy przyjechałem, oni już wyszli.
Nunca había visto algo así. → Nigdy nie widziałem czegoś takiego.

Ćwicz hiszpańskie czasy przeszłe za granicą

Czasy przeszłe w hiszpańskim utrwalisz najszybciej, opowiadając o swoim dniu prawdziwym rozmówcom. Na kursach SPRACHCAFFE w Hiszpanii i na Kubie oraz na obozach dla młodzieży w Hiszpanii (od 14 do 21 lat) wieczorne historie z wycieczek to świetny trening indefinido i imperfecto. Przy okazji poznajesz ludzi z całego świata.