Zdania warunkowe w hiszpańskim
Zdania warunkowe (oraciones condicionales) opisują, co się dzieje lub co by się stało, gdyby spełnił się jakiś warunek. Zdania warunkowe w języku hiszpańskim budujesz ze spójnikiem si ("jeśli", "gdyby"). Są trzy główne typy, a o ich wyborze decyduje prawdopodobieństwo warunku i forma czasownika.
Trzy rodzaje zdań warunkowych
| Typ | Zdanie z si | Zdanie główne | Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|---|---|---|
| Realny | si + presente de indicativo | presente, futuro lub tryb rozkazujący | Si llueve, me quedo en casa. | Jeśli pada, zostaję w domu. |
| Hipotetyczny | si + imperfecto de subjuntivo | condicional simple | Si Ana tuviera tiempo, iría. | Gdyby Ana miała czas, poszłaby. |
| Nierealny (przeszłość) | si + pluscuamperfecto de subjuntivo | condicional compuesto | Si Ana hubiera sabido, habría venido. | Gdyby Ana wtedy o tym wiedziała, przyszłaby. |
| Mieszany | si + pluscuamperfecto de subjuntivo | condicional simple | Si Ana hubiera estudiado medicina, ahora sería médica. | Gdyby Ana skończyła medycynę, byłaby teraz lekarką. |
Warunek realny
Warunek realny stosujesz, gdy sytuacja jest prawdopodobna lub ogólnie prawdziwa. W zdaniu z si stoi presente de indicativo, a w zdaniu głównym czas teraźniejszy, przyszły lub tryb rozkazujący:
Si estudias, aprobarás. → Jeśli będziesz się uczyć, zdasz.
Przy zwyczajach z przeszłości oba zdania stoją w imperfecto: Si llovía, el mercado cerraba antes. → Jeśli padało, targ zamykano wcześniej.
H2: Warunek hipotetyczny
Warunek hipotetyczny dotyczy sytuacji mało prawdopodobnych lub sprzecznych z obecną rzeczywistością. W zdaniu z si stoi imperfecto de subjuntivo, a w zdaniu głównym condicional simple:
Si Ana fuera rica, viajaría por el mundo. → Gdyby Ana była bogata, podróżowałaby po świecie.
Formy na ra i se są wymienne (tuviera lub tuviese).
Warunek nierealny w przeszłości
Ten typ opisuje niezrealizowane sytuacje z przeszłości, często z nutą żalu. W zdaniu z si stoi pluscuamperfecto de subjuntivo, a w zdaniu głównym condicional compuesto. W mowie potocznej w zdaniu głównym pojawia się też hubiera z imiesłowem:
Si el tren hubiera salido a tiempo, la reunión habría empezado puntualmente. → Gdyby pociąg odjechał o czasie, spotkanie zaczęłoby się punktualnie.
Najważniejsza reguła
Po si w zdaniu warunkowym nigdy nie stoi presente de subjuntivo ani condicional. Warunek realny wymaga indicativo, a hipotetyczny i nierealny imperfecto lub pluscuamperfecto de subjuntivo. Kolejność zdań można odwrócić bez zmiany znaczenia: Ana iría si tuviera tiempo. Gdy zdanie z si stoi na początku, oddziela je przecinek.
Wskazówka: polskie "gdyby" obejmuje typ hipotetyczny i nierealny, a hiszpański rozróżnia je formą czasownika (tuviera lub hubiera tenido).