Stopniowanie przymiotników w hiszpańskim
Stopniowanie przymiotników w hiszpańskim pozwala porównywać osoby, miejsca i rzeczy oraz określać, w jakim stopniu mają daną cechę. Po polsku często dodajesz końcówkę albo przedrostek (wysoki, wyższy, najwyższy). Hiszpański prawie zawsze buduje stopnie opisowo, czyli tak jak polskie bardziej i najbardziej: do podstawowego przymiotnika dodajesz más, menos albo tan.
Najważniejsza zasada: przymiotnik zawsze zgadza się w rodzaju i liczbie z rzeczownikiem, który opisuje (alto, alta, altos, altas).
Stopień wyższy w hiszpańskim: comparativos
Stopnia wyższego używasz, gdy porównujesz dwie osoby lub rzeczy. Hiszpański rozróżnia trzy rodzaje porównań:
| Rodzaj porównania | Wzór hiszpański | Odpowiednik polski | Przykład |
|---|---|---|---|
| Wyższość | más + przymiotnik + que | bardziej… niż / wyższy niż | Juan es más alto que María. (Juan jest wyższy niż María.) |
| Niższość | menos + przymiotnik + que | mniej… niż | Este libro es menos interesante que el otro. (Ta książka jest mniej interesująca niż tamta.) |
| Równość | tan + przymiotnik + como | tak… jak | María es tan rápida como Carolina. (María jest tak szybka jak Carolina.) |
Czasowniki nieregularne w czasie teraźniejszym
Gdy porównujesz liczby lub ilości, zamiast que używasz de: Tiene más de veinte años. (Ma ponad dwadzieścia lat.) W zdaniach przeczących konstrukcja no… más que oznacza "tylko": No tengo más que dos días libres. (Mam tylko dwa wolne dni.)
Stopień najwyższy w hiszpańskim: superlativos
Stopień najwyższy wyraża najwyższe lub najniższe natężenie cechy. Wyróżniamy formę względną i absolutną.
Superlativo relativo
Ta forma wyróżnia jedną osobę lub rzecz z grupy. Polskie naj- odpowiada tu konstrukcji z rodzajnikiem określonym.
Wzór: el/la/los/las + (rzeczownik) + más/menos + przymiotnik + de
Grupę wprowadza zawsze przyimek de, nawet tam, gdzie po polsku mówisz "w". Forma en la clase to typowy błąd. Połączenie de + el daje formę del.
Clara es la más rápida de la clase. (Clara jest najszybsza w klasie.)
Sofía es la menos rápida del grupo. (Sofía jest najmniej szybka w grupie.)
Es la ciudad más bonita de España. (To najpiękniejsze miasto w Hiszpanii.)
Superlativo absoluto
Stopień absolutny wzmacnia cechę bez porównywania z grupą, podobnie jak polskie bardzo, niezwykle albo przedrostek prze- (przepiękny). Tworzysz go na dwa sposoby.
Z muy przed przymiotnikiem: El examen fue muy difícil. (Egzamin był bardzo trudny.)
Z końcówką -ísimo, -ísima, -ísimos, -ísimas. Przymiotniki zakończone na samogłoskę tracą ją (rápido → rapidísimo), a zakończone na spółgłoskę przyjmują końcówkę bez zmian (difícil → dificilísimo, fácil → facilísimo). Akcent graficzny przechodzi wtedy zawsze na í. Uważaj na zmiany pisowni: rico → riquísimo, largo → larguísimo, feliz → felicísimo.
El examen fue dificilísimo. (Egzamin był niezwykle trudny.)
Forma na -ísimo brzmi bardziej emocjonalnie. Nie łączysz jej z muy: muy rapidísimo jest niepoprawne.
Stopniowanie przymiotników nieregularnych w hiszpańskim
Kilka najczęstszych przymiotników ma nieregularne formy stopnia wyższego i najwyższego, podobnie jak polskie dobry, lepszy, najlepszy.
| Przymiotnik | Stopień wyższy | Stopień najwyższy względny | Superlativo absoluto |
|---|---|---|---|
| bueno (dobry) | mejor (lepszy) | el/la mejor, los/las mejores (najlepszy) | buenísimo, óptimo |
| malo (zły) | peor (gorszy) | el/la peor, los/las peores (najgorszy) | malísimo, pésimo |
| grande (duży) | mayor (starszy, ważniejszy) | el/la mayor (najstarszy, najważniejszy) | grandísimo, máximo |
| pequeño (mały) | menor (młodszy, mniej ważny) | el/la menor (najmłodszy, najmniej ważny) | pequeñísimo, mínimo |
Formy mejor, peor, mayor i menor nie zmieniają się w rodzaju, tylko w liczbie (los mejores, las peores). Mayor i menor odnoszą się głównie do wieku i znaczenia (un problema mayor). Wielkość fizyczną zwykle porównujesz regularnie: Mi casa es más grande que la tuya. (Mój dom jest większy od twojego.) Forma más mejor jest zawsze błędna. Po que stoi zaimek osobowy w mianowniku (que yo, que tú).
Mi hermano es mayor que yo. (Mój brat jest starszy ode mnie.)
Esta película es la peor de la franquicia. (Ten film jest najgorszy z całej serii.)
Ćwicz hiszpański za granicą
Najszybciej utrwalisz stopniowanie przymiotników w codziennych rozmowach. Na kursach SPRACHCAFFE w Hiszpanii i na Kubie porównujesz tapas, plaże i miasta po hiszpańsku, razem z ludźmi z całego świata.
